Хяналт, үнэлгээний газар

Үйл ажиллагааны чиглэл:

Нэг.Нийтлэг үндэслэл

Тус газрын ажлын чиг үүрэг нь Нийгмийн даатгалын тухай хууль тогтоомжийн болон гэрээ, хэлэлцээрийн хэрэгжилтийг хангуулах, даатгалын хамралтыг өргөтгөх замаар сангийн орлогын эх үүсвэрийг нэмэгдүүлж бүрдүүлэх, өр авлагыг бууруулах, сангийн хөрөнгийн зориулалт, зарцуулалт, төвлөрүүлэлт, хуваарилалт, байршуулалт, сан хоорондын тооцоо болон иргэдэд тэтгэвэр, тэтгэмж, эмчилгээний зардал, төлбөрийг хугацаанд нь олгох үйлчилгээ, шимтгэл, тэтгэвэр, тэтгэмжийн тооцооны үндэслэл, програм хангамж, мэдээллийн баазын бүрдүүлэлт, ашиглалт, бүртгэл, тайлангийн үндэслэлд тавих хяналтыг сайжруулах, байцаагч, ажилтнуудын ёс зүйг сахиулах, мэдлэг чадвар, хариуцлага, сахилгыг дээшлүүлэх, сургалтанд хамруулах, орон нутгийн нийгмийн даатгалын байгууллага, ажилтнуудыг хууль тогтоомж зөрчихөөс урьдчилан сэргийлэх, илэрсэн зөрчил дутагдал, гажуудалд нөлөөлсөн шалтгаан, хүчин зүйлсийг судлан тодорхойлж үнэлгээ дүгнэлт өгөх, ажил, үйлчилгээг сайжруулах, хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох чиглэлээр санал, зөвлөмж боловсруулж зохих шийдвэр гаргуулан хэрэгжүүлэх, системийн хэмжээнд хяналт шалгалт, үнэлгээний ажлын үр дүнг дээшлүүлэх, сурталчилах, мэргэжил арга зүйн нэгдсэн удирдлагаар хангаж ажиллахад чиглэгдэнэ.

Бүтэц, ажилтнуудын мэдээлэл:

Эрхлэх асуудал:

Хоёр. Хяналт шалгалтын ажлын талаар

2.1.   Орон нутгийн нийгмийн даатгалын болон аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад нийгмийн даатгалын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг шалгах ажлыг зохион байгуулах, тэдгээрт мэргэжил арга зүйн нэгдсэн удирдлагаар хангах, дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх;
2.2.   Нийгмийн даатгалын тухай хуулиудыг хэрэгжилтийг хангуулах явцад гарч буй ажил төрлийн холбоотой асуудлуудыг холбогдох хууль эрх зүйн хүрээнд нэг мөр болгон хэрэгжүүлэх, боловсронгуй болгох арга хэмжээг авч ажиллах;
2.3.   Нийгмийн даатгалын хамралт, сангийн орлогын бүрдүүлэлт, сангийн төсвийн төлөвлөлт, тооцооны үндэслэлийг зохих аргачлал, журмын дагуу аймаг, нийслэл, дүүргийн нийгмийн даатгалын газар, хэлтэс дээр шалгах,арга зүйн туслалцаа үзүүлж ажиллах;
2.4.   Сангийн тайлан тэнцэл, бүртгэл, мэдээлэл, баримтанд тулгуурлан нийгмийн даатгалын сан хоорондын тооцоо, хөрөнгийн төвлөрүүлэлт, хуваарилалт, байршуулалт, зориулалт, зарцуулалтыг шалгаж, үнэлгээ дүгнэлт өгөх;
2.5. Аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын нийгмийн даатгалын шимтгэлийн авлага, өглөгийн тооцоог нягтлан бодох бүртгэл, тайлан, мэдээллийн баазад хэрхэн бүртгэж баталгаажуулсан үндэслэл түүний хэрэгжилтийг шалгах;
2.6.   Эрүүл мэндийн даатгалын тусламж, үйлчилгээний зардал төлбөрийн санхүүжилтийг Нийгмийн даатгалын болон эмнэлгийн байгууллагуудын хооронд байгуулсан гэрээний дагуу батлагдсан зохих тарифаар тооцон хугацаанд нь олгосон эсэх, түүний зарцуулалтын гүйцэтгэлд хяналт шалгалт хийх;
2.7.   Нийгмийн даатгалын санхүүгийн анхан шатны баримт болон харилцах дансны баримтанд тулгуурлан нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлт, ногдуулалт, тайлан, даатгуулагчийн шимтгэл төлсөн тооцооны хуудасны үндэслэл, тооцоо, тайлан авалт, мэдээллийн баазын бүрдүүлэлтийг шалгах;
2.8.   Даатгуулагч иргэдийн тэтгэвэр тогтоолгох баримт, материалын бүрдэлтийн үндэслэл, тэтгэвэр тогтоолтыг хэрхэн хянан шийдвэрлэж байгаа үйл ажиллагааг аймаг /сум/, нийслэлийн дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтсүүдэд шалган зааварлах;
2.9.   Тэтгэврийн даатгалын сангаас тэтгэвэрт зарцуулсан хөрөнгийг тэтгэврийн төрөл тус бүрээр холбогдох данс, бүртгэлд тулгуурлан шалгах, түүнчлэн тэтгэвэр авах эрхийн харилцаа дуусгавар болсон, өөр аймаг, дүүрэг, суманд шилжиж ирсэн, шилжиж явсан иргэдийн тэтгэврийн олголтын тооцоог зохих бүртгэл, баримтанд тулгуурлан шалгах ажлыг зохион байгуулах;
2.10. Тэтгэмжийн болон үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас олгож байгаа хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны болон жирэмсний, амаржсаны, ажилгүйдлийн, оршуулгын тэтгэмж, төлбөр тооцоо, тайлан гаргалтын үндэслэлийг бүртгэл, мэдээлэл, холбогдох баримтанд тулгуурлан шалган зааварчлах;
2.11. Гадаад улс оронд хөдөлмөрийн гэрээгээр ажиллагсдыг нийгмийн даатгалд заавал хамруулах тухай гэрээ хэлэлцээрийн хэрэгжилт, тэдгээрийн шимтгэлийн ногдуулалт, төлөлт, тайлан тооцооны үндэслэлийг шалган зааварлах, мэргэжил арга зүйн туслалцаа үзүүлэх;
2.12. Даатгуулагч, иргэдийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн нэрийн дансны орлого, үлдэгдэл, хүүгийн тооцоо болон “мэдээлэх хуудас”-ны олголт түүний үндэслэлийг компьютерийн мэдээллийн сангийн бааз, холбогдох баримтанд тулгуурлан шалган зааварлах;
2.13. Нийгмийн даатгалд сайн дураар даатгуулагчидтай байгуулсан гэрээний үндэслэл, сунгалт, шимтгэл ногдуулалт, төлөлт, авлага, өглөгийн тооцоог холбогдох баримт, бүртгэл, мэдээлэлд тулгуурлан шалган зааварлах;
2.14. Нийгмийн даатгалын сангуудын улирал, жилийн тайлан тэнцэл гаргалтын үндэслэлийг анхан шатны болон нягтлан бодох бүртгэлд тулгуурлан шалгах;
2.15. Нийгмийн даатгалын орон нутгийн газар хэлтсүүд /тасаг/-ийн хөрөнгө оруулалт, үйл ажиллагааны төсвийн зардлыг батлагдсан зүйлийн дагуу зарцуулж буй үндэслэл, уг зардлын болон цалингийн сан, орон тооны хэтрэлт, хэмнэлтийн шалтгааныг шалгаж шийдвэрлэх;
2.16. Шимтгэлийн хуримтлагдсан өр авлагад шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн журмаар тооцож авсан бараа бүтээгдэхүүн, барилга объектийг данс бүртгэлд тусгасан үндэслэл, түүний үнэлгээ, борлуулалтад хяналт тавих;
2.17. Нийгмийн даатгалын орон нутгийн хэлтэс /газар/-ийн үндсэн хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалт, үнэт цаасны зарцуулалт түүний бүртгэлийн хөтлөлт, тооллого тооцооны үр дүнг хянан шалгах;
2.18. Аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын нийгмийн даатгалын шимтгэлийн тооцооны баримт, материал/ тайлан, тооцооны хуудас/-ыг аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтсийн архивт шилжүүлж цэгцэлсэн байдал түүний бүртгэл хөтлөлт, мэдээллийн сангийн баазын бүрдүүлэлтэнд хяналт тавих;
2.19. Нийгмийн даатгалын мэдээлэл, техник, програм хангамж нь нийгмийн даатгалын үйл ажиллагааны шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг хэрэглэгдэж буй тооцооны програм, холбогдох санхүүгийн баримтанд тулгуурлан шалган зааварлах;
2.20. Аймаг, нийслэл, дүүргийн нийгмийн даатгалын улсын байцаагчийн тогтоосон актын үндэслэл, шалгалтын актаар төлүүлэхээр тавигдсан төлбөр, шимтгэл, алдангийн барагдуулалт болон дотоодын хяналт шалгалтын улирал, жилийн тайлангийн үндэслэлийг шалгаж үр дүнг тооцон нэгтгэж, дүгнэлт гаргаж ажиллах.

Гурав. Хяналт, үнэлгээний ажлын талаар

3.1.   Үнэлгээний ажлын/дотоод/ чиглэл нь Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын болон орон нутгийн нийгмийн даатгалын газар, хэлтэс /алба, тасаг, ажилтан/-үүд системийн хэмжээнд мөрдөж буй хууль тогтоомж, гэрээ хэлэлцээр, бодлого шийдвэрийн заалтыг хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа болон ажил үйлчилгээний ахиц өөрчлөлт, үр дүн, үйл ажиллагаанд бий болсон дутагдал, доголдол, гажуудлыг арилгах, түүнд нөлөөлсөн учир шалтгаан, хүчин зүйлсийг судлан тогтоож цаашид ажил сайжруулах чиглэлээр зөвлөмж, үнэлэлт, дүгнэлт өгч түүнийг хэрэгжүүлэхэд чиглэгдэнэ;
3.2.   Хяналт, үнэлгээний ажлыг зохион байгуулахдаа мэдээллийн нууцыг чандлан хадгалж харьцангуй биеэ даасан хэлбэрээр хөндлөнгийн хараат бус байх зарчмыг баримтлан ажиллах бөгөөд ажлын тайланг үндэслэн зөвлөмж гаргах, үр дүнг Газрын даргад танилцуулж холбогдох шийдвэрийг гаргуулж хэрэгжүүлэх арга хэмжээ авч ажиллах;
3.3.   Нийгмийн даатгалын төв, орон нутгийн байгууллагуудын үйл ажиллагаанд дотоод хяналт, үнэлгээ хийх чиглэл боловсруулан хүргүүлж хэрэгжүүлэх, мэргэжил арга зүйн нэгдсэн удирдлагаар хангах, дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх;
3.4.   Нийгмийн даатгалын байгууллагуудын дараах чиглэлийн үйл ажиллагаанд үнэлгээ хийнэ. Үүнд:
         3.4.1.  Нийгмийн даатгалын хамралт, сангуудын орлого, зарлагын төлөвлөлт, мөнгөн хөрөнгийн төвлөрүүлэлт, байршуулалт, хуваарилалт, зориулалт, зарцуулалт, тооцооны үндэслэл, түүний хэтрэлт, хэмнэлтийн шалтгаан нөлөөлөл;
         3.4.2.  Нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдуулалт, төлөлт, тайлан авалтын явц байдал түвшин, бүртгэлийн хөтлөлт, сангуудын мэдээллийн баазын бүрдүүлэлт, ашиглалт, үр дүн, шимтгэлийн өр авлагын тооцооны үндэслэл түүний өсөлт, бууралт, нөлөөлж буй хүчин зүйлсийг судлан тогтоож түүнийг барагдуулах арга хэмжээ авах;
         3.4.3.  Даатгуулагч, иргэдийн тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгох баримтын бүрдэлт, тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоох олгох үйл ажиллагааг хэрхэн шийдвэрлэсэн үндэслэл болон бүртгэл хөтлөлт, мэдээллийн баазын бүрдүүлэлт, ашиглалт;
         3.4.4.  Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас эмнэлгийн байгууллагуудад олгосон санхүүжилт, түүний гүйцэтгэл, сангийн мэдээллийн баазын бүрдүүлэлт, ашиглалт;
         3.4.5.  Гэрээ хэлэлцээрийн дагуу гадаад улс оронд ажиллагсдыг нийгмийн даатгалд заавал хамруулах, тэдгээрийн шимтгэл ногдуулалт, төлөлт, тайлан тооцооны үндэслэл, мэдээллийн сангийн бүрдүүлэлт, түүнд тавьж буй хяналт шалгалтын үр дүн;
         3.4.6. Үйл ажиллагаанд хэрэглэгдэж буй тооцооны програм дээр тулгуурлан нийгмийн даатгалын мэдээлэл, техник програм хангамж нь нийгмийн даатгалын үйл ажиллагааны шаардлагыг хангаж буй байдал;
         3.4.7. Нийгмийн даатгалын орон нутгийн газар, хэлтсүүдэд сангуудын улирал, жилийн тайлан тэнцэл, тооцооны үндэслэл, сангийн болон хөрөнгө оруулалт, үйл ажиллагааны төсөвт зардлыг батлагдсан зүйлийн дагуу зарцуулж байгаа эсэх, түүний үндэслэл, зардлын болон цалингийн сан, орон тооны хэтрэлт, хэмнэлтийн шалтгаан, нөлөөлсөн хүчин зүйлс;
         3.4.8.  Орон нутгийн нийгмийн даатгалын улсын байцаагчийн тогтоосон актын болон хяналт шалгалтын улирал, жилийн тайлан гаргалтын үндэслэл,үр дүн, шалгалтын актаар төлүүлэхээр тавигдсан төлбөр, шимтгэл, алдангийн барагдуулалт, түүний мөрөөр зохиосон ажлын үр дүн;
         3.4.9.  Нийгмийн даатгалын байгууллагуудын ажил үйлчилгээний талаар даатгуулагч иргэдийн сэтгэлгээнд болон хандлагад гарч буй өөрчлөлтийг судлах, тандалт хийх чиглэлээр үйлчлүүлэгчдийн дунд санал асуулгыг тодорхой хугацааг/улирал, жил/-аар явуулж үнэлгээ хийж ажил үйлчилгээнд гарсан ахиц өөрчлөлт, эерэг, сөрөг үр дагаврыг тодорхойлж энэ үндсэн дээр цаашид ажил, үйлчилгээг сайжруулах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх.