Хамтран ажиллах тухай хэлэлцээр

БҮГД  НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛС, ЗӨВЛӨЛТ СОЦИАЛИСТ БҮГД НАЙРАМДАХ
ХОЛБООТ УЛСЫН ХООРОНД НИЙГЭМ ХАНГАМЖИЙН САЛБАРТ ХАМТРАН
 АЖИЛЛАХ ТУХАЙ ХЭЛЭЛЦЭЭР


Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид болон Зөвлөлт Социлалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчид,
 Найрамдал, хамтын ажиллагааны болон харилцан туслах тухай 1966 оны нэгдүгээр сарын 15-ны өдрийн гэрээний үзэл санааны дагуу хоёр улсын хооронд нийгэм хангамжийн салбарт хамтын ажиллагааг  хөгжүүлэн гүнзгийрүүлэх эрмэлзлэлийг удирдлага  болгон,
 Монгол-зөвлөлтийн бүх талын хамтын ажиллагааг цаашид  өргөжүүлэн , гүнзгийрүүлэх, монгол, зөвлөлтийн ард түмэн улам ойртон нягтрахад тус дөхөм үзүүлэх шийдвэр төгс байгаагаа илэрхийлэн,
Энэхүү хэлэлцээрийг байгуулахаар шийдэж, өөрийн бүрэн эрхт төлөөлөгчөөр:
         Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Сайд нарын Зөвлөлийн Хөдөлмөр, цалин хөлсний улсын хорооны дарга М.ЛХАМСҮРЭН,
           Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчид Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсаас Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд А.И.СМИРНОВ
нарыг тус тус томилсонд тэд зохих хэлбэр, журмын дагуу үйлдсэн бүрэн эрхийнхээ үнэмлэхийг солилцоод дор дурдсан зүйлсийг хэлэлцэн тохиров.

I хэсэг
ЕРӨНХИЙ ЗААЛТ
Нэгдүгээр зүйл

1. Энэхүү хэлэлцээр нь хэлэлцэн тохирогч талуудын хууль тогтоомжоор иргэдэд үзүүлж байгаа буюу үзүүлэх нийгэм хангамжийн бүх төрлийг хамаарна.
2. Энэхүү хэлэлцээрт зааснаар нийгэм хангамж гэж хэлэлцэн тохирогч талуудын хууль тогтоомжинд заасны дагуу Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс, Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсын  улс хоршоолол болон олон нийтийн бусад байгууллагаас иргэдэд өвчлөх,  жирэмслэх ба амаржих, өндөр наслах, тахир дутуу болох, мөн түүнчлэн  тэжээгчээ алдах буюу бусад тохиолдолд үзүүлж байгаа хангамжийн  бүх төрлийг хэлнэ.

Хоёрдугаар зүйл

Энэхүү хэлэлцээрт өөрөөр заагаагүй бол  хэлэлцэн тохирогч аль нэг тал нь нутаг дэвсгэр дээрээ байнга оршин суугаа хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын иргэдийг нийгэм хангамж болон хөдөлмөрийн харилцааны бүх асуудлаар өөрийн иргэдтэй адилаар үзнэ.

II хэсэг
НИЙГЭМ ХАНГАМЖИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ
Гуравдугаар зүйл

1.    Энэхүү хэлэлцээрт өөрөөр заагаагүй бол нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлэхэд тухайн иргэний оршин суугаа хэлэлцэн тохирогч талын хууль тогтоомжийг баримтлана.
2.    Энэхүү хэлэлцээрт өөрөөр заагаагүй бол нйигэм хангамжийн тусламж үзүүлэх тухай хүсэлт тавьсан иргэний оршин суугаа хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий байгууллагууд нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлнэ.

Дөрөвдүгээр зүйл

Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход ажилласан хугацааг тооцох журам
1.    Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход хэлэлцэн тохирогч хоёр талын хоёулангийнх нь нутаг дэвсгэр дээр ажилласан бүх хугацаа, түүний дотор хөнгөлөлттэй нөхцөл, хэмжээгээр тэтгэвэр тогтоох хугацааг оруулан тооцно. Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэр дээр ажилласан хугацаа нь түүний эрх бүхий байгууллагуудаар батлагдсан байна.
2.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талд ажилласан  хугацааг тооцохдоо нутаг дэвсгэрт нь ажил хийсэн буюу түүнтэй тэнцэх үйл ажиллагаа явуулсан хэлэлцэн тохирогч талын хууль тогтоомжийг баримтлан гүйцэтгэнэ.


Тавдугаар зүйл

Тэтгэвэр тогтооход цалинг тооцох журам
1.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрээс хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт шилжин суурьшсан иргэд шилжин суурьшсаныхаа дараа ажилласан бол тэтгэврийн хэмжээг шилжин суурьшсаныхаа дараа ажиллаад авсан цалингаас бодож тогтооно.   
2.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрээс хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт шилжин суурьшсан иргэд шилжин суурьшсаныхаа дараа ажиллаагүй бол тэтгэврийн хэмжээг шилжин суурьшсан улсын зохих мэргэжлийн ба түүнтэй адилтгах албан тушаалын ажилтны сарын дундаж цалингаас тогтооно.

Зургадугаар зүйл

Тэтгэвэр тогтоох, олгох
1.    Тэтгэвэр авах эрхтэй иргэдэд тэтгэвэр тогтоолгох хүсэлт гаргах үед байнга оршин сууж байгаа хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий байгууллагууд өөрийн хууль тогтоомжийг баримтлан тэтгэвэр тогтоож олгоно.
2.    Тэтгэвэр авагч нь хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрээс хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт шилжин суурьшвал тэтгэврийг шилжин суурьшсан дараагийн сараас эхлэн олгохгүй.
3.    Хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий байгууллагууд тэтгэвэр авагчийг шилжин суурьшсаныхаа дараа түүнд тэтгэврийг өөрийн хууль тогтоомжийн дагуу тогтоож олгоно. Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын хууль тогтоомжинд тэтгэвэр авагчийн авч байсан тэтгэврийн төрөл заагдсан байвал тэтгэврийн асуудлыг дахин хэлэлцэхгүй. Тэтгэвэр авагчид шилжин суурьшсан хэлэлцэн тохирогч талын хууль тогтоомжинд заасан тэтгэвэр авах насанд хүрсэн тохиолдолд өндөр насны тэтгэврийг олгоно


Долдугаар зүйл

Хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсаны ба бусад тэтгэмж
1.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрт байнга оршин суугаа иргэдэд мөнгөн тэтгэмж, түүний дотор хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсаны, хүүхдийн арчилгаа, тэжээлийн болон олон  хүүхэдтэй эхчүүдийн , жирэмсний ба амаржсаны , хүүхэд төрүүлсний  тэтгэмжийг тухайн иргэний байнга оршин сууж байгаа хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий байгууллагаас өөрийн хууль тогтоомжийн  дагуу тогтоож олгоно. Хүүхдийн арчилгаа , тэжээлийн тэтгэмжийг хүүхэд байнга оршин суугаа хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий  байгууллагууд тогтоож олгоно.
2.    Тэтгэмж  авагч иргэн хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрээс хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт шилжин суурьших тохиолдолд тэтгэмжийг шилжин явах өдрөөс эхлэн олгохгүй.  Энэ тохиолдолд тэтгэмж авагчийн шилжин суурьшсан хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий байгууллагууд өөрийн хууль тогтоомжийг баримтлан тэтгэмжийг тогтооно.

Наймдугаар зүйл

 Эмнэлгийн тусламж                 
1.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутагт оршин суугаа хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын иргэнд өөрийн иргэдэд тогтоогдсон журмаар эмнэлгийн тусламж үзүүлнэ.
2.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талаас хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын эмнэлгийн байгууллагуудад иргэдийг эмчлүүлэхээр явуулахдаа зохих хэлэлцээрийн дагуу гүйцэтгэнэ.

Есдүгээр зүйл

Зарим албан хаагчдын нийгэм  хангамж
1.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрт байгаа  хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын дипломат, консул, худалдааны төлөөлөгчийн газар болон бусад байгууллагын ажилтнууд тэдгээрийн үйлчилгээ, техникийн ажилчид нь тохоон томилогч улсын иргэд байвал эдгээр ажилтан, ажилчид, тэдний гэр бүлийн хүмүүсийн нийгэм  хангамжийг тохоон томилогч улсын хууль тогтоомжоор хэрэгжүүлнэ.
2.    Хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт түр буюу  байнга ажиллуулахаар явуулсан агаарын , усан , хуурай замын тээврийн ажилтан , мөн түүнчилэн хувь нийлүүлсэн , хамтын үйлдвэрийн ба бусад байгууллагын ажилтнууд , тэдний гэр бүлийн хүмүүсийн нийгэм хангамжийг тохоон томилогч улсын хууль тогтоомжоор  хэрэгжүүлнэ.
3.    Энэ зүйлийн 1, 2-т заасан тохиолдолд нийгэм хангамжийг тохоон томилогч улсын эрх бүхий байгууллага хариуцан гүйцэтгэнэ.
4.    Энэ зүйлийн 1, 2-т заасан иргэдийн эмнэлгийн үйлчилгээний харилцаанд хэлэлцээрийн  наймдугаар зүйлийн заалтыг баримтлана.

Аравдугаар зүйл

Нийгэм хангамжийн бусад төрөл
   Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрт  байнга  оршин суугаа хэлэлцэн тохирогч нөгөө  талын иргэдэд тусламж буюу хангамж зайлшгүй шаардагдвал хэлэлцэн тохирогч энэхүү талын эрх бүхий байгууллагууд өөрийн иргэдэд тогтоосон нөхцөл ба хэмжээгээр шаардагдах тусламж, хангамжийг үзүүлнэ. Энэ нь өндөр настан , тахир дутуу хүмүүсийг тусгай асрамжийн газарт асрах явдалд хамаарна.

Арван нэгдүгээр зүйл

Нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон зардал
   Энэхүү хэлэлцээрээр нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон бүх зардлыг хангамж үзүүлэгч хэлэлцэн тохирогч тал гаргах  бөгөөд хэлэлцэн тохирогч талуудын хооронд  ямар нэгэн тооцоо хийгдэхгүй.  

Арван хоёрдугаар зүйл

Баримтлах хугацаа
        Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын эрх бүхий байгууллага буюу бусад байгууллагад хууль тогтоомжоор тогтоогдсон хугацаанд өгсөн өргөдөл болон бусад баримт бичиг нь хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын эрх бүхий байгууллага буюу бусад байгууллагад зохих хугацаандаа өгөгдсөн гэж тооцогдоно.
      Энэ тохиолдолд баримт бичгүүд нь энэхүү хэлэлцээрийн арван зургадугаар зүйлд заасан хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын эрх бүхий  байгууллагад нэн даруй илгээгдсэн байх ёстой.

III хэсэг
НИЙГЭМ ХАНГАМЖИЙН БАЙГУУЛЛАГУУДЫН ХООРОНДЫН ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА
Арван гуравдугаар зүйл


1.    Хэлэлцэн тохирогч талууд нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлэх бүх асуудлаар хамтран ажиллана.
2.     Энэ зорилгоор хэлэлцэн тохирогч талуудын нийгэм хангамжийн төв байгууллага, газрууд туршлагаа харилцан солилцох ба нийгэм хангамжийн талаар мөрдөгдөж байгаа хууль тогтоомж болон түүнд орсон өөрчлөлтийн тухай харилцан мэдээлнэ.

Арван дөрөвдүгээр зүйл

1.    Иргэдийн нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлэхэд оролцож байгаа хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын эрх бүхий байгууллага, газрууд  өөрийн оронд  нийгэм хангамжийг хэрэгжүүлж байгаа хэмжээний  эрхийн туслалцааг хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын эрх бүхий байгууллага, газруудад үнэ төлбөргүй үзүүлнэ. Дээрх байгууллагууд нь тэтгэвэр, тэтгэмжийг тогтооход шийдвэрлэх ач холбогдолтой зүйлийн талаар шаардлагатай мэдээллийг бие биедээ өгч байхын хамт тэдгээрийг шийдвэрлэхэд шаардагдах арга хэмжээ авна.
2.    Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын нутаг дэвсгэрт тогтоосон маягаар  олгогдсон буюу төрийн эрх бүхий байгууллагаар үнэн зөв нь батлагдсан баримт бичгүүд нь хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт хүчин төгөлдөр байна.

Арван тавдугаар зүйл

Иргэдийн эрх ашгийг төлөөлөх
          Хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын дипломат, консулын төлөөлөгчийн газрын ажилтнууд нь энэхүү хэлэлцээртэй холбогдсон  асуудлын талаар тусгай итгэмжлэлгүйгээр шууд буюу бүрэн эрхт төлөөлөгчөөрөө дамжуулан өөрийн улсын иргэний нэрийн өмнөөс тухайн хүн өөрийнхөө хэргийг итгэмжлэгдсэн хүнд даалгаагүй  нөхцөлд нөгөө улсын эрх бүхий байгууллагуудын өмнө иргэдээс төлөөлөх эрхтэй.

Арван зургадугаар зүйл

Нийгэм хангамжийн байгууллагуудын харилцах журам
1.    Энэхүү хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэхэд хэлэлцэн тохирогч талуудын нийгэм хангамжийн байгууллагууд, хэлэлцээр хүчинтэй болмогц хэлэлцэн тохирогч талууд нэрсийг нь харилцан мэдэгдэх өөрсдийн төв байгууллагуудаараа дамжуулан харилцана.
2.    Нийгэм хангамжийн төв байгууллагууд шийдээгүй асуудлуудыг дипломат шугамаар шийдвэрлэнэ.

Арван долдугаар зүйл

Үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллах
       Хэлэлцэн тохирогч талууд энэхүү хэлэлцээрийг өөрийн орны үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагуудтай нягт хамтран ажиллах үндсэн дээр хэрэгжүүлнэ.

IY хэсэг
ТӨГСГӨЛИЙН ЗААЛТ
Арван наймдугаар зүйл


1.    Энэхүү хэлэлцээрийн дагуу тэтгэвэр, тэтгэмжийг тогтоохдоо түүнийг хүчин төгөлдөр болох хүртэл ажилласан хугацааг эрх бүхий байгууллагууд анхаарч үзнэ.
2.    Энэхүү хэлэлцээрийн заалтууд түүнийг хүчин төгөлдөр болохоос өмнө тэтгэврийн эрх нь үүссэн тохиолдолд ч хамаарна.
3.    Энэхүү хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болохоос амнө хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын эрх бүхий байгууллагуудаас тогтоогдсон бөгөөд хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэр рүү гуйвуулдаг байсан тэтгэврийг тэтгэвэр авагчийн оршин сууж байгаа хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий байгууллагууд үргэлжлүүлэн олгоно.
Арван есдүгээр зүйл
1.    Энэхүү хэлэлцээр батлагдах бөгөөд Москва хотноо батламж жуух бичгүүдийг солилцсоноос хойш 30 хоногийн дараа хүчин төгөлдөр болно.
2.    Энэхүү хэлэлцээр нь таван жилийн хугацаатай байгуулагдах  бөгөөд хэлэлцэн тохирогч талуудын аль нэг нь хэлэлцээрийн хүчин  төгөлдөр байх хугацаа дуусахаас 6 сарын өмнө хэлэлцээрийг цуцлах тухайгаа мэдэгдээгүй бол энэхүү хэлэлцээр тухай бүр тав таван  жилийн хугацаагаар аяндаа сунгагдаж байна.
3.    Энэхүү хэлэлцээрийг цуцалсан тохиолдолд түүний үндсэн дээр  тогтоон олгож байсан тэтгэвэр нь тэтгэвэр авагчийн оршин  сууж байгаа хэлэлцэн тохирогч талын хууль тогтоомжоор тогтоосон тэтгэвэртэй адил хэмжээтэй байна.
      Энэхүү хэлэлцээрийн заалтын дагуу үүссэн эрх  нь хэлэлцээрийг цуцалсан тохиолдол хэвээр хүчинтэй байна.
         Энэхүү хэлэлцээрийг Улаанбаатар хотноо 1981 оны дөрөвдүгээр сарын 6-ны өдөр монгол, орос хэлээр тус бүр хоёр хувь үйлдсэн  бөгөөд хоёр эх нь адил хүчинтэй байна.



БҮГД НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛСЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН НЭРИЙН ӨМНӨӨС                  
                                        
ЗӨВЛӨЛТ СОЦИАЛИСТ БҮГД НАЙРАМДАХ ХОЛБООТ УЛСЫН ДЭЭД ЗӨВЛӨЛИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

НИЙГМИЙН ХАМГААЛЛЫН ТУХАЙ МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР, БҮГД НАЙРАМДАХ СОЛОНГОС  УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР ХООРОНДЫН ХЭЛЭЛЦЭЭР

 

Монгол Улсын Засгийн газар,Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Засгийн газар (цаашид “хэлэлцэн тохирогч талууд” гэх),

нийгмийн хамгааллын салбар дахь хоёр орны хоорондын харилцааг зохицуулахыг эрмэлзэж , хоёр орны нутаг дэвсгэрт ажиллаж буй хоёр орны иргэд тухайн орнуудын нийгмийн хамгааллын тогтолцоонд давхар хамрагдахаас урьдчилан сэргийлэхийг хүсч, дараахь зүйлийг хэлэлцэн тохиролцов:

| ХЭСЭГ
Ерөнхий заалтууд
1 дүгээр зүйл
Нэр томъёо

1.Энэхүү хэлэлцээрийн зорилгоор:
(а) ”иргэн” гэж Монгол Улсын хувьд Харьяатын тухай хуульд тодорхойлсон Монгол Улсын иргэнийг, Бүгд Найрамдах Солонгос Улс (цаашид “Солонгос Улс” гэх)-ын хувьд нэмэлт,өөрчлөлт бүхий Харьяатын тухай хуульд тодорхойлсон Солонгос Улсын иргэнийг хэлнэ;

(b) ”хууль тогтоомж” гэж нь энэхүү хэлэлцээрийн 2 дугаар зүйлд дурдсан хууль тогтоомжийг хэлнэ;

(c) ”эрх бүхий этгээд ” гэж Монгол Улсын хувьд Нийгмийн хамгаалал ,хөдөлмөрийн сайдыг , Солонгос Улсын хувьд тус бүрдээ энэхүү хэлэлцээрийн 2 дугаар зүйлийн 1-ийн (a)-д дурдсан хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хариуцах хэмжээнд Эрүүл мэнд,нийгмийн хамгааллын сайд эсхүл Хөдөлмөрийн сайдыг хэлнэ;

(d) ”агентлаг ” гэж Монгол Улсын хувьд Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрыг, Солонгос Улсын хувьд тус бүрдээ энэхүү хэлэлцээрийн 2 дугаар зүйлийн 1-ийн (a)-д дурдсан хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг бүрэн эсхүл хэсэгчлэн хариуцах хэмжээнд Үндэсний тэтгэврийн алба, Солонгосын хөдөлмөр, халамжийн корпораци эсхүл Бүс нутгийн хөдөлмөрийн албыг хэлнэ.

2. Энэ зүйлд тодорхойлоогүй аливаа нэр томъёог холбогдох хууль тогтоомжид заасан утгаар ойлгоно.

2 дугаар зүйл
Хэрэглэх хууль тогтоомж

1. Энэхүү хэлэлцээрийг дараахь хууль тогтоомжид хэрэглэнэ:
(a) Солонгос Улсын хувьд,
1) Үндэсний тэтгэврийн тухай хууль,
2) Хөдөлмөр эрхлэлтийн даатгалын тухай хууль,
3) Хөдөлмөр эрхлэлтийн даатгал болон үйлдвэрлэлийн
ослын нөхөн олговорын даатгалын шимтгэлийн
хуримтлалын тухай хууль,
4) дээрхи хуулиудад хамаарах дүрэм зааврууд;
(b) Монгол Улсын хувьд,
1) Нийгмийн даатгалын тухай хууль,
2) Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр,тэтгэмжийн
тухай хууль,
3) Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн нэрийн дансны тухай
хууль,
4) Нийгмийн даатгалын сангаас олгох ажилгүйдлийн тэтгэмжийн тухай хууль.
2. Энэхүү хэлэлцээрт өөрөөр заагаагүй тохиолдолд энэ зүйлийн 1 дэх хэсэгт дурдсан хууль тогтоомжид хэлэлцэн тохирогч аль нэг тал болон гурав дахь талын хооронд байгуулж болох нийгмийн хамгааллын тухай гэрээ буюу олон улсын бусад хэлэлцээр ,эсхүл тусгайлан хэрэгжүүлэхээр гаргасан хууль тогтоомжид үл хамаарна.
3. Энэхүү хэлэлцээрийг энэ зүйлийн 1 дэх хэсэгт дурдсан хууль тогтоомжид цаашид нэмэлт,өөрчлөлт оруулах ,тэдгээр хууль тогтоомжийг нэгтгэх эсхүл орлох хууль тогтоомжид мөн хэрэглэнэ.

|| ХЭСЭГ
Хамрах хүрээний тухай заалтууд
3 дугаар зүйл
Ерөнхий заалтууд

1. Хэлэлцэн тохирогч нэг талын хууль тогтоомжид хамаарах иргэн хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт хуанлийн жаран сараас хэтрэхгүй хугацаанд ажиллаж буй тохиолдолд тухайн хийж буй ажлын хувьд зөвхөн хэлэлцэн тохирогч эхний талын хууль тогтоомжид хамаарах бөгөөд тухайн этгээд нь хэлэлцэн тохирогч эхний талын нутаг дэвсгэрт ажилласан хэвээр байгаатай адилаар үйлчилнэ.

2. Энэ зүйлийн 1 дэх хэсэгт дурдсан ажил нь энэ зүйлийн 1 дэх хэсэгт дурдсан хугацаанаас цааш үргэлжлэх тохиолдолд ажилчны хүсэлтээр хэлэлцэн тохирогч хоёр талын эрх бүхий этгээд эсхүл тэдгээрээс томилсон агентлагуудын зөвшөөрснөөр хэлэлцэн тохирогч эхний талын хууль тогтоомж үргэлжлэн үйлчилнэ.

4 дүгээр зүйл
Дипломат төлөөлөгчийн газрын гишүүд болон төрийн албан хаагчид

Энэхүү хэлэлцээрийн аль ч заалт нь 1961 оны 4 дүгээр сарын 18-ны өдрийн Дипломат харилцааны тухай Венийн конвенц болон 1963 оны 4 дүгээр сарын 24-ний өдрийн Консулын харилцааны тухай Венийн конвенцийн заалтанд нөлөөлөхгүй.

1 дэх хэсгийн заалтыг мөрдөхийн сацуу, хэлэлцэн тохирогч нэг талын төрийн алба эсхүл нутгийн захиргааны албанд ажиллаж буй этгээд, эсхүл тийнхүү тооцогдох этгээдийг хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт ажиллуулахаар илгээсэн тохиолдолд түүнд хэлэлцэн тохирогч эхний талын хууль тогтоомж тухайн нутаг дэвсгэрт ажиллаж байгаатай адилаар үргэлжлэн үйлчилнэ.

5 дугаар зүйл
Өөрчлөлт хийх нөхцөл

Хэлэлцэн тохирогч хоёр талын эрх бүхий этгээд эсхүл тэдгээрийн томилсон агентлагууд нь тодорхой хүн эсхүл тодорхой ангилалд хамаарах хүмүүсийн хувьд тухайн этгээд нь хэлэлцэн тохирогч аль нэг талын хууль тогтоомжид хамрагдах тохиолдолд энэхүү хэлэлцээрийн 3 дугаар зүйлийн заалтуудыг хэрэглэхгүй байхаар тохиролцож болно.

||| ХЭСЭГ
Бусад заалт
6 дугаар зүйл
Удирдлагын тохиролцоо

1.хэлэлцэн тохирогч талуудын эрх бүхий этгээдүүд энэхүү хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай арга хэмжээг тусгасан удирдлагын тохиролцоог байгуулна.

2.талуудын харилцагч агентлагуудыг удирдлагын тохиролцоонд тодорхойлж өгнө.

7 дугаар зүйл
Мэдээлэл солилцох болон харилцан туслалцаа үзүүлэх

1.Хэлэлцэн тохирогч талуудын эрх бүхий этгээд болон агентлагууд өөрийн эрх мэдлийн хүрээнд:
(а) энэхүү хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай аливаа мэдээлэлийг тухайн байгууллагын үйл ажиллагааг зохицуулсан хууль тогтоомжоор зөвшөөрөгдөх хэмжээнд харилцан дамжуулна;
(b) энэхүү хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэх зорилгоор авсан арга хэмжээний талаарх мэдээлэл болон энэхүү хэлэлцээрийн хэрэгжилтэнд нөлөөлж болох холбогдох хууль тогтоомжид оруулсан аливаа өөрчлөлтийн тухай мэдээллийг боломжийн хэрээр шуурхай харилцан дамжуулна;
2. 6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн дагуу байгуулсан удирдлагын тохиролцоонд хэлэлцэн тохирогч талуудын эрх бүхий этгээдүүд өөрөөр тохиролцсноос бусад тохиолдолд энэ зүйлийн 1 дэх хэсгийн (a) дэд хэсэгт дурдсан туслалцааг үнэ төлбөргүйгээр үзүүлнэ.

8 дугаар зүйл
Мэдээллийн нууцлал

Хэлэлцэн тохирогч талын үндэсний хууль тогтоомжоор шаардаагүй бол энэхүү хэлэлцээрийн дагуу хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий этгээд эсхүл агентлагаас хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын эрх бүхий этгээд эсхүл агентлагт дамжуулсан хувь хүний тухай мэдээллийг нь зөвхөн энэхүү хэлэлцээр болон энэхүү хэлэлцээрт хамаарах хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх зорилгоор ашиглана. Хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий этгээд эсхүл агентлагын хүлээн авсан эдгээр мэдээлэл нь хувь хүний нууц болон хувийн мэдээллийн нууцлалын тухай хэлэлцэн тохирогч тухайн талын үндэсний хууль тогтоомжоор зохицуулагдана.

9 дүгээр зүйл
Харилцах хэл

1.Хэлэлцэн тохирогч талуудын эрх бүхий этгээд эсхүл агентлагууд нь өөр хоорондоо, түүнчлэн аль нэг этгээдтэй энэхүү хэлэлцээр болон энэхүү хэлэлцээрт хамаарах хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх шаардлага гарсан тохиолдолд тухайн этгээд хаана оршин сууж байгаагаас үл хамааран хэдийд ч шууд харилцаж болно. Захидал, харилцаа нь хэлэлцэн тохирогч талуудын албан ёсны аль ч хэлээр явагдаж болно.
2.Хэлэлцэн тохирогч талын эрх бүхий этгээд эсхүл агентлаг хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын албан ёсны хэлээр үйлдсэн гэсэн шалтгаанаар гэрчилгээ эсхүл баримт бичгийг хүлээн авахаас татгалзах эрхгүй.

10 дугаар зүйл
Маргаан шийдвэрлэх

Хэлэлцэн тохирогч талуудын эрх бүхий этгээдүүд энэхүү хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэх болон тайлбарлахтай холбогдон гарсан аливаа маргааныг зөвлөлдөх замаар шийдвэрлэнэ.

IV ХЭСЭГ
Шилжилтийн болон төгсгөлийн заалтууд
11 дүгээр зүйл
Шилжилтийн заалт

Энэхүү хэлэлцээрийг хүчийн төгөлдөр болохоос өмнө хэлэлцэн тохирогч нөгөө талын нутаг дэвсгэрт ажиллаж байсан иргэний хувьд 3 дугаар зүйлийг хэрэглэхдээ тухайн зүйлд дурдсан ажилласан хугацааг хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн тооцно.

12 дугаар зүйл
Хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болох

Энэхүү хэлэлцээр нь хэлэлцэн тохирогч тал бүр хэлэлцэн тохирогч нөгөө талаас энэхүү хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болох бүх шаардлагыг хангасан тухай мэдэгдлийг бичгээр харилцан хүлээн авсан сараас хойшхи дараагийн гурав дахь сарын эхний өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр болно.


13 дугаар зүйл
Хүчин төгөлдөр байх хугацаа болон цуцлалт

Энэхүү хэлэлцээр нь хэлэлцэн тохирогч нөгөө талдаа хэлэлцээрийг цуцлах тухай мэдэгдлийг бичгээр өгснөөс хойшхи дараагийн арван хоёр дахь сарын сүүлчийн өдөр хүртэл хүчин төгөлдөр байна.
Үүнийг гэрчлэн, зохих ёсоор эрх олгогдсон дор гарын үсэг зурагсад энэхүү хэлэлцээрт гарын үсэг зурав.

Энэхүү хэлэлцээрийг Улаанбаатар хотноо 2006 оны 5-р сарын 8-ны өдөр монгол, солонгос, англи хэлээр тус бүр хоёр хувь үйлдсэн бөгөөд эх бичвэрүүд нь адил хүчинтэй байна. Энэхүү хэлэлцээрийг тайлбарлахад санал зөрөх тохиолдолд англи хэлээрх эх бичвэрийг баримтална.



МОНГОЛ УЛСЫН ГАЗРЫГ ТӨЛӨӨЛЖ

ЗАСГИЙН БҮГД НАЙРАМДАХ СОЛОНГОС УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫГ ТӨЛӨӨЛЖ

X