Газрын даргын тушаал, шийдвэр

 Журам шинэчлэн батлах тухай

 Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 5 дахь заалт, Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 2008 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн 20 дугаар тогтоол, Засгийн газрын 1994 оны 171 дүгээр тогтоолоор батлагдсан “Нийгмийн даатгалын байгууллага, байцаагчийн дүрэм”-ийн 16 дугаар зүйлийн “к” заалтыг тус тус үндэслэн ТУШААХ нь:

 Нэг. “Үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын сангаас тэтгэврийн даатгалын шимтгэл тооцох, төлбөр хийх, тайлагнах журам”-ыг хавсралтын ёсоор баталсугай.

 Хоёр. Журам батлагдсантай холбогдуулан үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын сангаас тэтгэврийн даатгалын шимтгэлд төлөх хөрөнгийн хэмжээг тооцож, жил бүрийн төсөвт тусган батлуулж байхыг Бодлогын хэрэгжилт, төлөвлөлтийн газар /Ц.Дашдондог/, холбогдох төлбөр, тооцоо хийж, тайлагнаж байхыг Санхүү, бүртгэлийн газар /З.Цэдэнжав/, журмын хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Хяналт, үнэлгээний газар /Ё.Пүрэвцэрэн/-т тус тус үүрэг болгосугай.

 Гурав. Энэхүү тушаалын хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дэд дарга /Ж.Эрдэнэбаатар/-д даалгасугай.

 

ДАРГА                                               Ч.АЛТАНХУЯГ

 

Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2009 оны 04 дүгээр сарын 07-ны

өдрийн 131 тоот тушаалын хавсралт

 ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ОСОЛ, МЭРГЭЖЛЭЭС ШАЛТГААЛСАН ӨВЧНИЙ ДААТГАЛЫН САНГААС ТЭТГЭВРИЙН ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛ ТООЦОХ, ТӨЛБӨР ХИЙХ, ТАЙЛАГНАХ ЖУРАМ

 1. Энэхүү журмыг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 5 дахь заалт, Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 2008 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн 20 дугаар тогтоолд тус тус заасны дагуу үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвараа алдан тахир дутуугийн тэтгэвэр авч байгаа даатгуулагчийн уг тэтгэврийг авч байх хугацааны тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг тооцох, төлбөр хийх, гүйцэтгэлийг тайлагнахад баримтална.

 2. Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газар нь үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний улмаас тахир дутуугийн тэтгэвэр авч байгаа иргэдийн тоо, тухайн үед мөрдөгдөж байгаа хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 15 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан тэтгэврийн даатгалын санд даатгуулагчийн төлөх хувь, хэмжээ /7,0 хувь/ зэргийг үндэслэн үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын сангаас тэтгэврийн даатгалын санд төлөх шимтгэлийн хэмжээг тооцон, Нийгмийн даатгалын сангийн жил бүрийн төсөвт тусган батлуулна. Мөн батлагдсан төсвийн нарийвчилсан хуваарийг аймаг, нийслэлийн хэлтэс, газар бүрээр тооцон Нийгмийн даатгалын үндэснйи зөвлөлд оруулан батлуулна.

 3. Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн тогтоолоор батлагдсан нарийвчилсан хуваарийн дагуу аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтэс нь нийгмийн даатгалын сангийн жил бүрийн төсөвт тусгагдсан хэмжээ, тэтгэвэр авагчдын тоог тусгасан санхүүгийн тайланг баримтлан үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын сангийн данснаас энэ журмын 2 дахь хэсэгт заасан тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг тэтгэврийн даатгалын сангийн дансанд шилжүүлж, төлбөрийн гүйцэтгэлийг нийгмийн даатгалын сангийн гүйцэтгэлийн сарын мэдээ, улирлын тайланд тусгана.

 4. Нийгмийн даатгалын байгууллага нь энэ журмын дагуу төлбөр, тооцоо хийгдсэн тохиолдолд үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын сангаас тахир дутуугийн тэтгэвэр авагчийн тухайн тэтгэврийг авч байсан хугацааг тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн хугацаанд оруулан тооцно. Энэ хугацааг тооцох үндсэн баримт нь тэтгэвэр авагчийн үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын сангаас тэтгэвэр авч байсан “тахир дутуугийн тэтгэвэр”-ийн дэвтэр, хөдөлмөрийн чадвар алдалтын шалтгаан, хувь, хугацааг тогтоосон Эмнэлэг, хөдөлмөрийн магадлах комиссын акт байна.

 

------ оОо ------

Журам батлах тухай

 Монгол Улсын Засгийн газрын агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.9, 8 дугаар зүйлийн 8.4, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 3, 5 дахь заалт, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 1, 25 дугаар зүйлийн 1, 3 дахь заалт, Засгийн газрын 1994 оны 171 дүгээр тогтоолоор баталсан “ Нийгмийн даатгалын байгууллага, байцаагчийн дүрэм”- ийн 15-ын “а”, “в”, 16-ын “к” заалт, Сангийн сайд, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайдын 2006 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн 18/03 дугаар тушаалыг үндэслэн ТУШААХ нь:

 Нэг. “Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход шаардагдах баримт, бичгийг бүрдүүлэх, хянах журам”-ыг нэгдүгээр хавсралтаар, “Тэтгэвэр тогтоолгох иргэний бүртгэл” НДМаягт №1-ийг хоёрдугаар хавсралтаар, “Зөвлөмжийн хуудас” НДМаягт №2-ыг гуравдугаар хавсралтаар тус тус баталсугай.

 Хоёр. Энэхүү журмыг үйл ажиллагаандаа мөрдлөг болгон, хэрэгжүүлж ажиллахыг аймаг /нийслэл/, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн дарга нарт үүрэг болгосугай.

 Гурав. Энэ тушаалын хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Хяналт, үнэлгээний газар /Ё.Пүрэвцэрэн/, Бодлогын хэрэгжилт, төлөвлөлтийн газар /Ц.Дашдондог/-т тус тус даалгасугай.

 

 ДАРГА                                               Ч.АЛТАНХУЯГ


 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2010 оны 05 дугаар сарын 31-ний

өдрийн 163 тоот тушаалын нэгдүгээр хавсралт

 

Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход шаардагдах баримт бичгийг бүрдүүлэх, хянах журам

 Нэг. Нийтлэг үндэслэл

 1.1. Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хууль, Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заасан нөхцөл, болзол журмын дагуу тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход шаардагдах баримт бичгийг бүрдүүлэх, хянахад энэ журмыг баримтална.

 1.2. Энэхүү журмын зорилго нь тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход шаардагдах баримт бичгийн бүрдлийг урьдчилан хангуулж, даатгуулагч тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгох эрх үүссэн үед нь тэтгэвэр, тэтгэмжийг хуульд заасан хугацаанд нь хөнгөн шуурхай тогтооход оршино.

 1.3. Аж ахуйн нэгж, байгууллага /хүний нөөцийн асуудал хариуцсан ажилтан/ нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлд заасан үүргийн дагуу мөн хуулийн 25 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан баримт бичгийг хугацаанд нь бүрдүүлж даатгуулагчид өгнө.

 Хоёр. Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгох даатгуулагчийн баримт бичгийг судалж, бүртгэх

 2.1. Аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтэс, тасаг /байцаагч/ нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоох, хянах ажлыг шуурхай зохион байгуулах зорилгоор тэтгэвэр тогтоолгох иргэн/даатгуулагч/-ий судалгаа, бүртгэлийг жилээр аж ахуйн нэгж, байгууллага болон оршин суугаа хороо, багаар нь урьдчилан гаргана. Тэтгэвэр авах эрх үүсэх он, сар, өдрийг зөвхөн тухайн даатгуулагчийн иргэний үнэмлэхэнд бичигдсэнээр тооцно.

2.2. Нийгмийн даатгалын хэлтэс нь тэтгэвэр тогтоолгох иргэний бүртгэл “НДМаягт №1”-ийг 2 хувь үйлдэнэ. Нэг хувийг нь сумын нийгмийн даатгалын байцаагч болон тэтгэвэр, тэтгэмжийн үйлчилгээний тасагт хадгалж, хэрэгжилтэнд хяналт тавина.

Гурав. Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгоход бүрдүүлэх баримт бичгийн бүрдлийг урьдчилан хангаж, тэтгэвэр тогтоох

 3.1. Аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтэс нь тэтгэвэр тогтоолгохоор бүртгэгдсэн даатгуулагчийн Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 1.1, 1.2, 1.3, 1.6 дахь хэсэгт заасан буюу дор дурдсан баримт бичгийн бүрдэлт, баталгаажилтыг урьдчилан хянаж, илэрсэн зөрчил, дутагдлыг арилгуулна. Үүнд:

 А. Өндөр насны тэтгэвэр тогтооход бүрдүүлэх баримт бичиг

 1. Хөдөлмөрийн дэвтрийн баталгаажилтын талаар

 3.1.1. Хөдөлмөрийн дэвтэрт тэтгэвэр тогтоолгох иргэний овог, нэр, төрсөн он, сар, өдөр, ажилд авсан, ажлаас чөлөөлсөн он, сар, өдөр, тушаал шийдвэрийн дугаарын бичилт, баталгаажилт нь тухайн үед мөрдөж байсан журам, зааврын дагуу зөв бичигдсэн эсэхийг нягтлан шалгана. Хэрэв буруу зөрүү бичигдсэн, бичилт нь засвартай болон хөдөлмөрийн дэвтрийг шинээр хуулбарлан бичүүлсэн байвал архивын сан хөмрөгөөс гаргуулсан тушаал, шийдвэрийн лавлагааг хавсаргана.

 3.1.2. Иргэн 1995 оноос өмнө хугацаат цэргийн алба хаасан бол алба хаасан тухайн цэргийн ангиас баталгаажуулсан цэргийн батлах буюу холбогдох цэргийн байгууллагын архивын лавлагааг хавсаргана.

 3.1.3. Хөдөө, аж ахуйн нэгдлийн гишүүний хөдөлмөрийн дэвтэрт нэгдлийн малчнаар ажилласан он, сар, өдөр, авсан хөдөлмөрийн хөлсний бичилт баталгаажилтыг нягтлан шалгана. Хөдөлмөрийн дэвтэр буруу бичигдсэн, гарын үсэг зурж, тэмдэг дарж баталгаажуулаагүй, эсхүл шинээр хуулбарлан бичүүлсэн байвал тухайн үеийн нэгдлийн гишүүний цалин, хөлсний 70 дугаар дансыг үндэслэн аймгийн архиваас гаргасан ажилласан хугацаа, авсан хөдөлмөрийн хөлсний лавлагааг хавсаргана.

 3.1.4. Иргэний 1991 оны 7 дугаар сарын 1-нээс 1995 он хүртэл нийгмийн даатгалын шимтгэл төлж, ажилласан хугацааг тооцохдоо уг иргэний ажиллаж байсан байгууллага нь цалингийн буюу хөдөлмөрийн хөлсний сан, түүнтэй адилтгах бусад сангаас 13.5 хувиар тооцож тэтгэврийн санд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн тухай аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтсийн архиваас гаргасан лавлагааг хавсаргана.

 3.1.5. Иргэний ажиллаж байсан байгууллага нь татан буугдсан, үндсэн баримт бичиг нь үрэгдсэн, ажилд авсан, ажлаас чөлөөлсөн тухай тушаал, шийдвэрийн он, сар, өдөр, дугаар засвартай бөгөөд энэ нь архивын үндсэн баримтаар нотлогдоогүй тохиолдолд уг хугацааг шүүхээр сэргээн тогтоолгосон шийдвэрийг хавсаргана.

3.1.6. Иргэний 1995 оноос өмнө ажилласан хугацааг архивын лавлагаа, шүүхийн шийдвэрээр тооцох тохиолдолд тухайн архивын болон шүүхийн байгууллагаас ирүүлсэн лавлагаа, шийдвэрийг хавсаргана .

 2. Нийгмийн даатгалын дэвтрийн баталгаажилтын талаар

3.1.7. Аж ахуйн нэгж, байгууллага /хүний нөөцийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, нягтлан бодогч/ нь нийгмийн даатгалын дэвтэрт даатгуулагчийн сарын хөдөлмөрийн хөлс, орлого, төлсөн шимтгэлийн хэмжээг сар бүр үнэн зөв бичсэн байна. Харилцагч нийгмийн даатгалын байгууллага /байцаагч/ тухайн даатгуулагчийн нийгмийн даатгалын дэвтэрт бичсэн хөдөлмөрийн хөлс, орлого, төлсөн шимтгэлийн хэмжээг он, сар тус бүрээр хянаж, баталгаажуулсан байна.

 3.1.8. Нийгмийн даатгалын дэвтэрт тухайн даатгуулагчийн сарын хөдөлмөрийн хөлс, орлого, төлсөн шимтгэл буруу зөрүүтэй бичигдсэн байвал харилцагч нийгмийн даатгалын хэлтсийн архиваас уг хугацааны лавлагааг авч хавсаргана.

3.1.9. Иргэн 1995 оноос хойш хугацаат цэргийн алба хаасан бол алба хаасан уг хугацааг баталгаажуулсан нийгмийн даатгалын дэвтрийг үндэслэн тооцно. Хэрэв уг хугацаанд нийгмийн даатгалын дэвтэр байхгүй бол түүний алба хаасан цэргийн анги, байгууллагатай харилцаж байсан нийгмийн даатгалын хэлтсийн архиваас гаргасан тэтгэвэр, тэтгэмжийн даатгалын санд шимтгэл төлсөн тухай лавлагааг хавсаргана .

3. Цалин, хөлсний тодорхойлолтынталаар

3.1.11. Иргэн 1995 оноос өмнө ажилласан хугацаанд авсан хөдөлмөрийн хөлснөөс тэтгэвэр тогтоолгохыг хүсвэл аль дараалсан 5 жилийг нь сонгохыг тодруулан зөвлөж энэ хугацаанд авч байсан цалин хөлсний тодорхойлолтыг НД№16 маягтаар тухайн ажиллаж байсан байгууллагаар эсвэл архивын сан хөмрөгөөс гаргуулсан лавлагааг хавсаргана.

3.1.12. Иргэн нь 1995 оноос хойш ажилласан хугацаанд шимтгэл төлсөн цалин, хөдөлмөрийн хөлс, орлогоос тэтгэвэр тогтоолгохыг хүсвэл дараалсан 5 жил нь хэдээс хэдэн он хүртэл болохыг тодруулан зөвлөж энэ хугацаанд шимтгэл төлсөн цалин, хөдөлмөрийн хөлс, орлогыг баталгаажуулсан нийгмийн даатгалын дэвтэр эсвэл тухайн аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтсээс гаргасан архивын лавлагааг хавсаргана.

3.1.13. Даатгуулагчийн үндсэн ажлаасаа гадуур ажил, үйлчилгээ эрхэлж олсон орлогоосоо төлсөн шимтгэлийг “Үндсэн ажлаас гадуур гүйцэтгэсэн ажил, үйлчилгээний орлогоос төлсөн шимтгэлийг бүртгэх хуудас”-аар бүртгэж баталгаажуулах бөгөөд уг хуудсыг нийгмийн даатгалын дэвтэрт хавсаргана.

4. Хөнгөлөлттэй болзол, хөдөлмөрийн нөхцөлийн талаар

3.1.14. Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг 20-иос доошгүй жил төлсөн, 50 нас хүрсэн эхийн төрүүлсэн болон 3 хүртэл настайд нь үрчлэн авч 6 нас хүртэл өсгөсөн дөрөв, түүнээс дээш хүүхдийн төрсний гэрчилгээний хуулбарыг хавсаргана.

3.1.15. Нийгмийн даатгалын байгууллага /байцаагч/ нь хүүхдийн болзлоор тэтгэвэр тогтоолгох эхийн төрүүлсэн болон 3 хүртэл настайд нь үрчлэн авсан хүүхдийн төрсний гэрчилгээ нь зөрчилтэй тохиолдолд уг гэрчилгээний бичилтийн үндэслэлийг иргэний бүртгэлийн байгууллагын бүртгэлтэй тулган шалгасан байна.

3.1.16. Иргэн хөдөлмөрийн нөхцөлөөр тэтгэвэр тогтоолгох тохиолдолд Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайдын 2004 оны 5 дугаар сарын 3-ны өдрийн 77 дугаар тушаалаар баталсан “тэтгэврийг хөнгөлөлттэй тогтоох газрын дор болон хөдөлмөрийн хортой, халуун, хүнд нөхцөлд хамаарах ажил, мэргэжлийн жагсаалт”-ыг баримтална.

Хөдөлмөрийн нөхцөлөөр тэтгэвэр тогтоолгох иргэний хөдөлмөрийн болон нийгмийн даатгалын дэвтэрт бичигдсэн ажил, мэргэжил нь дээрх жагсаалтад заасан ажил, мэргэжилтэй тохирч байна.

Б. Тахир дутуугийн тэтгэвэр тогтооход бүрдүүлэх баримт бичиг

3.2. Ердийн өвчин, ахуйн осол болон үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвараа алдаж, тахир дутуу болсон иргэн тахир дутуугийн тэтгэвэр тогтоолгохдоо Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 1.1-1.4 дэх хэсэгт заасан болон дор дурдсан баримт бичгийг бүрдүүлнэ. Үүнд:

3.2.1. Хөдөлмөрийн хяналтын улсын байцаагчаар батлуулсан үйлдвэрлэлийн осол тогтоосон тухай акт.

В. Тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр тогтооход бүрдүүлэх баримт бичиг

 3.3. Ердийн өвчин, ахуйн осол болон үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний улмаас нас барсан иргэний гэр бүлийн хөдөлмөрийн чадваргүй гишүүдэд тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр тогтоолгоход Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 1.1, 1.2, 1.3, 1.5 дэх хэсэгт заасан болон дор дурдсан баримт бичгийг бүрдүүлнэ. Үүнд:

3.3.1. тэжээгчийн гэр бүлийн хөдөлмөрийн чадваргүй гишүүд нь төрөлхийн буюу 16 насанд хүрээгүй байхдаа тахир дутуу болсон бол хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь, хугацаа тогтоосон тухай Эмнэлэг, хөдөлмөрийн магадлах комиссын акт;

3.3.2. гэрлэлтийн баталгааны эх хувь буюу шүүхийн шийдвэр;

3.3.3. иргэний бүртгэлийн албанаас олгосон тэжээгчийн нас барсан тухай гэрчилгээ;

3.3.4. 16-19 хүртэл насны хүүхэд сургуульд суралцаж буй бол уг сургуулийн захиргааны тодорхойлолт;

3.3.5. Хөдөлмөрийн хяналтын улсын байцаагчаар батлуулсан тэжээгчийг үйлдвэрлэлийн ослоор нас барсныг тогтоосон тухай акт .

Г. Цэргийн тэтгэвэр тогтооход бүрдүүлэх баримт бичиг

3.4. Цэргийн албан хаагчид цэргийн алба хаасны болон цэргийн тахир дутуу, тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр тогтоолгох тохиолдолд энэ журмын 3 дахь хэсэгт заасан тухайн тэтгэврийн төрөлд хамаарагдах болон дор дурдсан баримт бичгийг бүрдүүлнэ. Үүнд:

3.4.1. Цэргийн байгууллагад 1995 оноос өмнө буюу хойно ажилласан хугацааны архивын лавлагаа;

3.4.2. Цэргийн тэтгэвэр тогтоолгохоор ажлаас чөлөөлсөн тухай цэргийн анги, байгууллагын тушаал, шийдвэр.

3.5. Нийгмийн даатгалын хэлтэс /байцаагч/ нь энэ журмын 2-т заасан бүртгэлд хамрагдсан болон бусад иргэний тэтгэвэр тогтоолгох энэ журмын 3.1-д заасан баримт бичгийн бүрдлийг тэтгэврийн эрх үүсэхээс 3 сараас доошгүй хугацааны өмнө бүрэн хангуулах асуудлаар “Зөвлөмжийн хуудас” /НД Маягт №2/-ыг бичиж тухайн иргэнд өгнө.

3.6. Нийгмийн даатгалын хэлтэс /байцаагч/ нь энэ журмын 2-т заасан бүртгэлд хамрагдаагүй, мөн журмын 3.2, 3.3, 3.4-д заасан бусад иргэний тэтгэвэр тогтоолгох баримт бичгийн бүрдлийг тэтгэврийн эрх үүсэх тухайн үед нь бүрэн хангуулж, бүрдүүлэхэд мэргэжлийн зөвлөгөө өгч, дэмжлэг үзүүлнэ.


Дөрөв . Тэтгэвэр, тэтгэмжийг тогтоох, хянах,баталгаажуулах талаар

4.1. Тэтгэвэр тогтоох ба хянах:

4.1.1. Сум/хороо/-ын нийгмийн даатгалын байцаагч нь тэтгэвэр тогтоолгохоор ирүүлсэн энэ журмын 3.1, 3.2, 3.3, 3.4-д заасан баримт бичгийн бүрдэл, эрх үүсэх үндэслэлийг тухайн иргэнийг байлцуулан уг баримт бичгийг эрх зүйн дагуу бүрэн бүрдэж “тэтгэвэр тогтоох үндэслэл хангагдсан” гэж үзвэл тэтгэврийн хувийн хэрэг /НД№15/ нээж, бүрдүүлсэн баримт бичгийг хүлээн авсан байцаагч, хүлээлгэн өгсөн иргэн гарын үсэг зурна.

4.1.2. Сум /хороо/-ын нийгмийн даатгалын байцаагч нь энэ журмын 4.1.1-д заасан баримт бичгийг үндэслэн хүн тус бүрээр тэтгэвэр тогтоох нөхцөлийг компьютерийн нэгдсэн мэдээлэлд оруулан тэдгээрийн “тэтгэвэр тогтоолтын хуудас”-ыг тэтгэвэр бодсон цалинг/НД№17/-ийн хамт хэвлэж тэтгэврийн хувийн хэрэгт хавсаргана.

4.1.3. Хэлтэс, тасгийн дарга, ерөнхий нягтлан бодогч нар энэ журмын 4.1.2-т заасны дагуу иргэнд шинээр тогтоосон тэтгэврийн хэмжээг хянаж, тухайн иргэний “тэтгэвэр тогтоолтын хуудас”-д гарын үсэг зурж, хэлтсийн тэмдэг дарж баталгаажуулна.

4.1.4. Хэлтэс /тасаг/ нь энэ журмын 4.1.3-д заасан тэтгэврийн хувийн хэрэг, “тэтгэвэр тогтоолтын хуудас”-ыг тус тус үндэслэн тухайн иргэний нэр дээр тэтгэврийн дэвтэр нээж уг дэвтэрт хэлтсийн дарга гарын үсэг зурж, тэмдэг дарна.

4.1.5. Тэтгэврийн дэвтэр улсын нэгдсэн дугаартай байх бөгөөд хувийн хэрэг, тэтгэврийн дэвтрийн дугаар ижил байна.

4.1.6. Тэтгэврийг тэтгэврийн дэвтрийг үндэслэн олгоно.

4.1.7. Тэтгэвэр авагчийн иргэний үнэмлэхийн хуулбар бусад бүх баримт бичгийн эх хувийг хувийн хэрэгт хадгална.

4.1.8. Сум, хорооны нийгмийн даатгалын байцаагч нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлд заасны дагуу иргэний тэтгэврийн хэмжээг өөрчлөн тогтоох бөгөөд уг өөрчлөлтийг хяналт шалгалтын байцаагч болон хэлтэс, тасгийн дарга хянаж баталгаажуулан нэгдсэн мэдээлэлд оруулна.

4.2. Тэтгэмж тогтоох ба хянах:

4.2.1. Даатгуулагч /иргэн/ хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны, жирэмсний, амаржсаны, оршуулгын тэтгэмж авах тохиолдолд Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 2 дах хэсэгт заасан баримт бичгийг бүрдүүлнэ.

4.2.2. Ажил олгогч нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 6-д заасны дагуу даатгуулагчид хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны, жирэмсний, амаржсаны тэтгэмжийг олгох бөгөөд уг тэтгэмж олгосон баримт, нэхэмжлэлийг энэ хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 4.1-д заасан хугацаанд харилцагч нийгмийн даатгалын байгууллагад ирүүлнэ.

4.2.3. Нийгмийн даатгалын байгууллага /байцаагч/ нь тухайн ажил олгогчоос ирүүлсэн нэхэмжлэл, эмнэлгийн хуудас, хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны, жирэмсний, амаржсаны тэтгэмж олгосон жагсаалт /НД№35, 36/-ыг хянан баталгаажуулж, хэлтсийн нэгдсэн мэдээлэлд оруулна. Хэлтсийн дарга, ерөнхий нягтлан бодогч энэхүү хянаж баталгаажуулсан баримтыг шалгасны үндсэн дээр уг тэтгэмжийг нийгмийн даатгалын холбогдох сангаас ажил олгогчдод шилжүүлж тооцоо хийнэ.

4.2.4. Сайн дураар даатгуулагчийн хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны, жирэмсний, амаржсаны тэтгэмжийг бодож “мэдэгдэл” хуудсаар олгоно. Байцаагч нь тэтгэмж олгох тухай энэхүү “мэдэгдэл” хуудсыг 3 хувь үйлдэж, хэлтсийн болон тасгийн дарга, ерөнхий нягтлан бодогч хянаж баталгаажуулах бөгөөд уг “мэдэгдэл” хуудасны эхний 2 хувийг харилцагч банкны байгууллагад хүргүүлнэ.

4.2.5. Нийгмийн даатгалын байгууллага /байцаагч/ нь оршуулгын тэтгэмж авах эрх үүссэн, нас барсан иргэний оршуулгын тэтгэмжийг авах өргөдлийг хүлээж авснаас хойш Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 5-д заасны дагуу 24 цагийн дотор түүний гэр бүлийн хүнд нь “мэдэгдэл” хуудсаар олгоно.

4.2.6. Цэргийн албан хаагчийн хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны, жирэмсний, амаржсаны, оршуулгын тэтгэмжийг тогтоож, олгох асуудлыг Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 2 дах хэсэгт заасны дагуу тухайн цэргийн анги, байгууллага нь хариуцана.

 

Тав. Хариуцлагын талаар

5.1. Энэ журам болон Нийгмийн даатгалын тухай хуулиудыг зөрчиж хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, ёс зүйн зөрчил гаргасан Нийгмийн даатгалын ажилтанд холбогдох хууль, тогтоомжид заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.

------ оОо ------

 

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2010 оны 05 дугаар сарын 31-ний

өдрийн 163 тоот тушаалын хоёрдугаар хавсралт

 

 

НДМаягт №1

.......................................аймаг, дүүргийн нийгмийн даатгалын хэлтэс

.......... ...................................-ын......онд өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох

                                                                                  /байгууллага, хороо, багийн нэр/

иргэдийн бүртгэл

 

Овог, нэр

Төрсөн он,сар,

өдөр

Хүйс

/эр, эм/

Регистрийн дугаар

Нийгмийн даатгалын дэвтрийн

дугаар

Хүүхдийн тоо

Хөдөлмөрийн нөхцөл

Тэтгэвэр тогтоолгохоор сонгосон 5 жилийн цалин

Шимтгэл төлж ажилласан нийт хугацаа

үүнээс

Тэтгэвэр авах эрх үүсэх он, сар, өдөр

Тэтгэвэр тогтоолгох баримт бичиг бүрдсэн бол “бүрэн” хэрэв дутуу буй бол ямар баримт бүрдүүлэх талаар тодорхой нэр зааж “зөвлөмжийн хуудас”-нд бичнэ. / шимтгэл төлж, ажилласан хугацаа, хөдөлмөрийн нөхцөл, цалин хөдөлмөрийн хөлс,орлого гэх мэт/

Тэтгэвэр тогтоолгох баримт бичгийн бүрдэл, үндэслэлийг шалгаж баталгаажуулсан улсын байцаагчийн гарын үсэг, тэмдэг

1995 оноос

өмнө

хойш

А

Б

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Хэлтсийн дарга .............................../............................./

Тасгийн дарга................................./.........................../

 

------ оОо ------


Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2010 оны 05 дугаар сарын 31-ний

өдрийн 163 тоот тушаалын гуравдугаар хавсралт

 

 

 

 

 

НД Маягт  №2

 

........................... аймаг, дүүрэг /сум/-ийн нийгмийн

 даатгалын хэлтэс /тасаг, байцаагч/

 

Зөвлөмжийн  хуудас

 

20.... оны ... дугаар                               Дугаар ......                                   ......................................

сарын...ны өдөр                                                                                            /аймаг, дүүрэг, сум/

 

 

иргэн ............................. овогтой .........................................-д

 

Та өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсэхээс 3-аас доошгүй сарын өмнө тэтгэвэр тогтооход шаардагдах баримт бичгийн зөрчлийг арилгах зорилгоор нэмж бүрдүүлэх дор дурдсан баримт, материалыг тус хэлтэс /тасаг, байцаагч/-т ....... оны ..... дугаар сарын ..... -ны дотор ирүүлж баталгаажуулахыг зөвлөе.

 

Зөрчилтэй баримт бичгийн нэр

Зөрчлийг арилгах зорилгоор нэмж бүрдүүлэх   баримт бичиг, лавлагаа

А

1

2

1

 

 

2

 

 

3

 

 

4

 

 

5

 

 

 

Жич: Энэхүү зөвлөмжийн хуудсыг  тухайн  иргэний бүрдүүлсэн баримт бичгийн хамт хавсаргана.

 

Шалгаж баталгаажуулсан:

Байцаагч                  ........................................... /............................/

Хянасан:

Хэлтсийн дарга       ........................................... /............................/

Тасгийн дарга         ........................................... /............................/

 

 

НД№16

 

....................................................................

/аж ахуйн нэгж, байгууллагын нэр/

 

 

...................... овогтой ............................. -ний цалин, хөлсний

тодорхойлолт

 

р

д

 

 

 

 

 

 

 

 

(Регистрийн    дугаарыг бичнэ)

(төгрөгөөр)

Сар

...... он

...... он

...... он

...... он

...... он

тайлбар

1

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

7

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

9

 

 

 

 

 

 

10

 

 

 

 

 

 

11

 

 

 

 

 

 

12

 

 

 

 

 

 

дүн

 

 

 

 

 

 

 

 

Цалин, хөлсний 5 жилийн  нийлбэр дүн  ........................ /........................./ төгрөг

                                                                                            /тоогоор/           /үсгээр/

 

Тайлбар: тухайн байгууллага нь энэхүү цалингийн тодорхойлолтыг зөвхөн архивт буй цалингийн үндсэн баримтыг үндэслэн гаргана.

 

 

Цалинг түүвэрлэсэн ня-бо           ........................................... /............................/

 

Дарга                                                 ........................................... /............................/

 

Ерөнхий /ахлах/ ня-бо                   ........................................... /............................/

 

 

........ оны ..... дугаар сарын ..... -ны өдөр

 Журам шинэчлэн батлах тухай

 

Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 3 дугаар заалт, Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэг, Засгийн газрын 1994 оны 171 дүгээр тогтоолоор батлагдсан “Нийгмийн даатгалын байгууллага, байцаагчийн дүрэм”-ийн 16 дугаар зүйлийн “к” заалтыг тус тус үндэслэн ТУШААХ нь:

Нэг. “Ажил, хөдөлмөр эрхэлж нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн тэтгэвэр авагчийн тэтгэврийг өөрчлөн тогтоох журам”-ыг хавсралтын ёсоор шинэчлэн баталсугай.

Хоёр. Энэ журам батлагдсантай холбогдуулан тэтгэврийн тооцооллын програм хангамжид холбогдох өөрчлөлт оруулж, төв, орон нутгийн нийгмийн даатгалын хэлтсүүдэд хүргүүлэх арга хэмжээ авахыг Мэдээлэл, тооцоолол, сургалтын төв /Г.Хүрэлбаатар/, мэргэжил, арга зүйн удирдлагаар ханган ажиллахыг Бодлогын хэрэгжилт, төлөвлөлтийн газар/Ц.Дашдондог/, журмын хэрэгжилтэд хяналт тавихыг Хяналт, үнэлгээний газар /Ё.Пүрэвцэрэн/-т тус тус үүрэг болгосугай.

Гурав. Энэхүү тушаалын хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дэд дарга /Ж.Эрдэнэбаатар/-д даалгасугай.

Дөрөв. Энэ тушаал гарсантай холбогдуулан Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2006 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 90 тоот тушаалыг хүчингүй болсонд тооцсугай.

 

ДАРГА                                               Ч.АЛТАНХУЯГ

 

Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2009 оны 04 дүгээр сарын 08-ны

өдрийн 136 тоот тушаалын хавсралт

 

АЖИЛ, ХӨДӨЛМӨР ЭРХЭЛЖ НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛ ТӨЛСӨН ТЭТГЭВЭР АВАГЧИЙН ТЭТГЭВРИЙГ

ӨӨРЧЛӨН ТОГТООХ ЖУРАМ

1. Энэхүү журмыг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 3 дугаар заалт, Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасны дагуу Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэгт заасан тэтгэвэр авагчийн тэтгэврийг өөрчлөн тогтооход баримтална.

2. Хуулийн эдгээр заалтын дагуу тэтгэвэр өөрчлөн тогтооход Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 1, 2, 3, 5, 6 дахь хэсгүүдэд заасны дагуу өндөр насны, мөн хуулийн 7 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасны дагуу тахир дутуугийн, Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсгийн дагуу цэргийн алба хаасны, мөн хуулийн 10 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасны дагуу цэргийн тахир дутуугийн тэтгэвэр тогтоолгосны дараа Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар ажил, хөдөлмөр эрхэлж нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн (цэргийн алба хаасан), уг шимтгэл төлсөн хугацааг нь анх тэтгэвэр тогтооход баримталсан шимтгэл төлсөн хугацаа (цэргийн алба хаасан)-тай нэгтгэн тооцоход нийт шимтгэл төлсөн хугацаа нь өндөр насны болон тахир дутуугийн тэтгэвэр авагч бол 20 жил, цэргийн албан хаагч бол 25 жил (цэргийн албан хаагч эмэгтэй бол 20 ба дээш, байлдааны нисдэг тэрэгний нисгэгч бол 23 ба дээш, байлдааны тийрэлтэт сөнөөгч онгоцны нисгэгч бол 20 ба дээш) ба түүнээс дээш жилд хүрэх тэтгэвэр авагчид хамаарагдана.

3. Энэ журмын 2 дахь хэсэгт заасан иргэдийн тэтгэврийг тэдний тэтгэврээ өөрчлөн тогтоолгох хүсэлт гаргасан үед авч байсан тэтгэврийн хэмжээг тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш шимтгэл төлж ажилласан 12 сар буюу 1 жил тутамд анх тэтгэвэр тогтоолгоход баримталсан дундаж цалин хөлснөөс энгийн тэтгэвэр авагч бол Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан хувь хэмжээгээр буюу 1.5 хувиар, цэргийн тэтгэвэр авагч бол Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хувь хэмжээгээр буюу 1.0 хувиар тооцсон дүнгээр нэмэгдүүлэх замаар өөрчлөн тогтооно.

4. Нийгмийн даатгалын сангаас болон цэргийн албан хаагчийн тэтгэврийг бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээгээр тогтоолгон авч байгаа, энэ журмын 2 дахь хэсэгт заасан болзлыг хангасан тэтгэвэр авагчийн тэтгэврийг тэтгэврээ өөрчлөн тогтоолгох 23үед авч байсан бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээн дээр мөн журмын 3 дахь хэсэгт заасан хэмжээгээр тооцсон дүнгээр нэмж өөрчлөн тогтооно.

5. Нийгмийн даатгалын сангаас болон цэргийн албан хаагчийн тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн тогтоолгосон тэтгэвэр авагчийн тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш ажил, хөдөлмөр эрхэлж нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хугацааг тэтгэвэр анх тогтооход баримталсан шимтгэл төлсөн хугацаатай нэгтгэн тооцоход холбогдох хуулиудад заасан бүрэн тэтгэврийн эрх үүсэх болзлыг хангахаар бол эдгээр иргэдийн тэтгэврийг бүрэн тэтгэвэр болгон өөрчлөн тогтооно.

6. Тэтгэвэр авагчийн энэ журмын 5 дахь хэсэгт заасан шимтгэл төлсөн хугацаа нь бүрэн тэтгэвэр тогтоох хугацаанд хүрэхгүй иргэдийн тэтгэврийг нэмэгдүүлэхгүй хэвээр нь олгоно. Харин эдгээр иргэдийн шимтгэл төлсөн хугацааг нь шинэчлэн тооцож, мэдээллийн баазад оруулан, тэтгэврийн дэвтэрт нь бичилт хийж, баталгаажуулж өгнө.

7. Энэхүү журмын дагуу иргэдийн тэтгэврийг өөрчлөн тогтоохдоо дараахь баримт бичгийг үндэслэнэ. Үүнд:

 7.1. Тэтгэвэр өөрчлөн тогтоолгохыг хүссэн өргөдөл;

 7.2. 1995 оноос өмнөх хугацаагаар тэтгэврээ өөрчлөн тогтоолгох хүсэлт гаргасан бол хөдөлмөрийн дэвтэр,

 7.3. 1991-1995 он хүртэл хугацаанд хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж, байгууллагад ажиллаж байсан бол тухайн тэтгэвэр авагчийн ажиллаж байсан аж ахуйн нэгж, байгууллагын шимтгэл төлсөн тухай холбогдох нийгмийн даатгалын хэлтсийн архивын лавлагаа;

 7.4. 1995 оноос хойшхи хугацаагаар тэтгэврээ өөрчлөн тогтоолгох хүсэлт гаргасан бол баталгаажсан нийгмийн даатгалын дэвтэр.

8. Энэ журмын дагуу өргөдөл гаргасан иргэдийн өөрчлөгдсөн тэтгэврийг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хугацааг баримтлан олгоно.

 ------ оОо ------

 

Журам шинэчлэн батлах тухай

 Монгол Улсын Засгийн газрын агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.4 дэх заалт, Монгол Улсын Засгийн газрын 2010 оны 11 дүгээр тогтоол, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын зөвлөлийн 2011 оны 10 дугаар сарын 07-ны өдрийн хурлын шийдвэрийг тус тус үндэслэн ТУШААХ нь:

 Нэг. “Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтэс, аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн үйл ажиллагаанд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийх журам”-ыг нэгдүгээр хавсралтаар, “Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтсийн үйл ажиллагаанд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийх ерөнхий үнэлгээний загвар”-ыг хоёрдугаар хавсралтаар, аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн үйл ажиллагаанд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийх ерөнхий үнэлгээний загвар”-ийг гуравдугаар хавсралтаар, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын “Ажилтны өөрийн үнэлгээний тайлан”-гийн загварыг дөрөвдүгээр хавсралтаар тус тус шинэчлэн баталсугай.

 Хоёр. Энэхүү тушаалыг батлагдсан өдрөөс эхлэн мөрдөн ажиллахыг төв, орон нутгийн нийгмийн даатгалын газар, хэлтсийн дарга нарт үүрэг болгосугай.

 Гурав. Журмын хэрэгжилтийг хангуулан ажиллаж, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын ажилтны өөрийн үнэлгээний тайланг тухай бүр нэгтгэн, хяналт-шинжилгээ хийж дүнг газрын даргын зөвлөлийн хуралд жилд хоёроос доошгүй удаа танилцуулж байхыг Тамгын газар /Б.Энхбаяр/-т даалгасугай.

 Дөрөв. Энэхүү тушаал гарсантай холбогдуулан Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2010 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 07 дугаар тушаалыг хүчингүй болсонд тооцсугай.

 

 

ДАРГА                                               Ч.АЛТАНХУЯГ

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2011 оны 10 дугаар сарын 19-ний

өдрийн 272 тоот тушаалын нэгдүгээр хавсралт

 

 

 

 

 

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтэс, аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн үйл ажиллагаанд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийх журам

 

 

Нэг. Нийтлэг үндэслэл

 1.1. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтэс, аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн /цаашид нэгж гэх/ нийгмийн даатгалын хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх, бодлого шийдвэрийн хэрэгжилтэд хяналт-шинжилгээ хийж, үр дүн, өгөөжийг үнэлэх замаар, төрийн үйлчилгээний хамрах хүрээ, хүртээмж, чанар, байгууллагын үйл ажиллагаа, түүний ахиц, дэвшил, алдаа дутагдлыг тодорхойлж цаашид үйл ажиллагаа, үйлчилгээг сайжруулахад энэхүү журмын зорилго оршино.

 1.2. Нийгмийн даатгалын байгууллагын үйл ажиллагаанд хагас жил, жилийн өссөн дүнгээр нэгдсэн үнэлгээний үзүүлэлтийн дагуу хяналт-шинжилгээ хийж, үнэлгээ өгнө.

 ХОЁР. Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний хамрах хүрээ, тайлан ирүүлэх хугацаа

 2.1. Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээнд төв болон орон нутгийн нийгмийн даатгалын бүх нэгжүүд хамрагдана.

 2.2. Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээг орон нутгийн нэгжийн үйл ажиллагаанд, эсхүл, тодорхой чиглэлээр хийнэ. Хамрах хүрээ, хугацааг удирдамжаар тогтооно.

 2.3. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтэс нь тайлангийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг дор заасан хугацаанд энэхүү журмын дагуу гаргаж Тамгын газарт ирүүлнэ.

 2.3.1. “Ажилтны өөрийн үнэлгээний тайлан”-г маягтын дагуу албан хаагчдаар гаргуулан, газар, хэлтсийн дарга зохих үнэлгээг өгч Тамгын газарт нэг сард 2 удаа ирүүлнэ.

 2.3.2. Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилт (шууд болон холбогдох арга хэмжээ тус бүрээр өссөн дүнгээр) 7 дугаар сарын 1, дараа оны 1 дүгээр сарын 1-ний дотор;

 2.3.3. Эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэх Үндсэн чиглэлийн биелэлт (шууд болон холбогдох арга хэмжээ тус бүрээр өссөн дүнгээр) 4 дүгээр сарын 1, 7 дугаар сарын 1, 10 дугаар сарын 1, дараа оны 1 дүгээр сарын 1-ний дотор;

 2.3.4. Дээд газрын тогтоол шийдвэрийн хэрэгжилт (шууд болон холбогдох заалт тус бүрээр Тамгын газраас гаргасан тогтоол, шийдвэрийн хяналтын картын дагуу газар, хэлтсийн даргын гарын үсгээр баталгаажуулж) 4 дүгээр сарын 1, 7 дугаар сарын 1, 10 дугаар сарын 1, дараа оны 1 дүгээр сарын 1-ний дотор;

 2.3.5. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын тушаал, шийдвэрийн хэрэгжилт (шууд болон холбогдох заалт тус бүрээр Тамгын газраас гаргасан тогтоол, шийдвэрийн хяналтын картын дагуу газар, хэлтсийн даргын гарын үсгээр баталгаажуулж) 4 дүгээр сарын 1, 7 дугаар сарын 1, 10 дугаар сарын 1, дараа оны 1 дүгээр сарын 1-ний дотор;

 2.3.6. Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт (бүтээгдэхүүн тус бүрээр гаргаж үнэлгээний саналын хамт) 7 дугаар сарын 5, дараа оны 1 дүгээр сарын 5-ны дотор;

 2.3.7. Аймаг (нийслэл)-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс (газар)-ийн үйл ажиллагаанд Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтсээс өгөх үнэлгээ (Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтэс бүр өөрсдийн шалгуур үзүүлэлтээр үнэлгээ өгнө) дараа оны 1 дүгээр сарын 25-ны дотор;

 2.4. Аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/ нь тайлангийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг дор заасан хугацаанд энэхүү журмын дагуу гаргаж, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газарт ирүүлнэ.

 2.4.1. Дээд газрын тогтоол шийдвэрийн хэрэгжилт, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын тушаал, шийдвэрийн хэрэгжилт (шууд болон холбогдох заалт тус бүрээр хэлтсийн даргын гарын үсгээр баталгаажуулж) 7 дугаар сарын 5, дараа оны 1 дүгээр сарын 5-ны дотор;

 2.4.2. Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт (бүтээгдэхүүн тус бүрээр гаргаж үнэлгээний саналын хамт) дараа оны 1 дүгээр сарын 20-ны дотор;

 2.4.3. Ил тод, нээлттэй байдлын шалгуур үзүүлэлтүүдийг ханган ажилласан байдал (шалгуур үзүүлэлт бүрээр) дараа оны 1 дүгээр сарын 20-ны дотор;

 

ГУРАВ. Үйл ажиллагааны тайлан

 3.1. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар (хэлтэс)-ын үйл ажиллагааны тайлан нь дараах бүрэлдэхүүн хэсэгтэй байна

 3.1.1. Бодлогын зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнгийн тайлан: Нэгжийн урт болон дунд хугацааны стратеги зорилт, холбогдох хууль тогтоомж, Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөр, Эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, дээд газрын тогтоол, шийдвэр, тухайн жилийн төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх талаар зохион байгуулсан ажил, хүрсэн үр дүн, гол ололт амжилт болон алдаа сургамж, тулгарсан саад бэрхшээл зэргийг нэгтгэн дүгнэж, үнэлэлт дүгнэлт өгсөн байна. Энэхүү журамд заасны дагуу холбогдох үзүүлэлтүүдийн биелэлтийг гаргаж, хэрэгжилтийн байдалд үнэлэлт дүгнэлт өгч хавсаргасан байна.

 3.1.2. Үйл ажиллагааны үр дүнгийн тайлан: Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлтийг бүтээгдэхүүн нэг бүрээр гаргаж, үнэлэлт дүгнэлт өгсөн байна. Хэрвээ хангалтгүй биелэлттэй бүтээгдэхүүн байгаа бол шалтгаан, үндэслэл, тайлбарыг бичсэн байна.

 3.2. Аймаг (нийслэл)-ийн хэлтэс (газар)-ийн үйл ажиллагааны тайлан нь дараах бүрэлдэхүүн хэсэгтэй байна       

 3.2.1. Бодлогын зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнгийн тайлан: Нэгжийн урт болон дунд хугацааны стратеги зорилт, холбогдох хууль тогтоомж, дээд газрын тогтоол, тушаал, шийдвэр, тухайн жилийн төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх талаар зохион байгуулсан ажил, хүрсэн үр дүн, гол ололт амжилт болон алдаа сургамж, тулгарсан саад бэрхшээл зэргийг нэгтгэн дүгнэж, үнэлэлт дүгнэлт өгсөн байна. Энэхүү журамд заасны дагуу хууль дээд газрын тогтоол, шийдвэрийн биелэлтийг гаргаж, хэрэгжилтийн байдалд үнэлэлт дүгнэлт өгч хавсаргасан байна.

 3.2.2. Үйл ажиллагааны үр дүнгийн тайлан: Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлтийг бүтээгдэхүүн нэг бүрээр гаргаж, үнэлэлт дүгнэлт өгсөн байна. Хэрвээ хангалтгүй биелэлттэй бүтээгдэхүүн байгаа бол шалтгаан, үндэслэл, тайлбарыг бичсэн байна.

 3.2.3. Үйл ажиллагааны ил тод байдлын үнэлгээний тайлан: Үйл ажиллагааны ил тод, нээлттэй байдал, Хүний нөөцийн ил тод байдал, Төсөв, санхүүгийн ил тод байдал, Бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах ажиллагааны ил тод байдал гэсэн 4 чиглэлээр энэхүү журамд заасан шалгуур үзүүлэлтүүдийн дагуу биелэлтийг гаргаж, хэрэгжилтийн байдалд үнэлэлт дүгнэлт өгсөн байна.

 3.3. Газар (хэлтэс)-ын үйл ажиллагааны тайланд тусгагдсан мэдээ, мэдээлэл, тоо баримт нь үнэн зөв бөгөөд эх сурвалжийг тодорхой заасан байна.

 Дөрөв. Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний аргачлал

 4.1. Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлтийг Төрийн албаны зөвлөлийн 2009 оны 187 дугаар тогтоолоор баталсан журмын 4 дүгээр хавсралтын дагуу үнэлгээг өгнө (ҮГ). Нэгжийн үйл ажиллагааны үр дүнгийн үнэлгээний дундаж оноо (70)-г үр дүнгийн гэрээний биелэлтийн үнэлгээ (ҮГ)-нд харьцуулж (70/ҮГ*100) хувиар илэрхийлнэ.

4.2. Үнэлгээний хувийг гаргахдаа тавьсан зорилтын гүйцэтгэл, үр дүн (Г)-г хүрэх түвшин буюу тавьсан зорилт (З)-д харьцуулж хувиар илэрхийлж (Г/З*100) тодорхойлно.

4.3. Тоогоор илэрхийлж үнэлэх боломжгүй бодлогын зорилт, арга хэмжээний хэрэгжилтийн хувийг тодорхойлоход дараах зарчмыг баримтална. Үүнд:

4.3.1. Тухайн заалтаар тавьсан зорилтдоо бүрэн хүрсэн, энэ талаар холбогдох шийдвэр, үр дүн гарч, тогтворжсон бол 100.0 хувь;

4.3.2. Тухайн заалтаар тавьсан зорилтдоо бүрэн хүрээгүй боловч зохион байгуулалтын арга хэмжээ бүрэн авагдсан, холбогдох байгууллагын шийдвэр гарсан, гол үр дүн нь гарч эхэлж байгаа бол 90.0 хувь (80.0-100.0 хувь хүртэл);

4.3.3. Тухайн заалтаар тавьсан зорилтдоо хүрэхийн тулд өөрсдөөс хамаарах бүх шийдвэр гарсан, хөрөнгө, санхүүгийн асуудал шийдвэрлэгдсэн, шийдвэр гаргагч дээд байгууллагад өргөн барьсан буюу гүйцэтгэл нь тодорхой хэмжээгээр гарч эхэлж байгаа бол гүйцэтгэлийн байдлыг харгалзан 70.0 хувь (60.0-80.0 хувь);

4.3.4. Бэлтгэл болон боловсруулалтын шатны ажил бүрэн хийгдсэн, ажил тодорхой хэмжээнд эхэлсэн бол хийгдэж буй ажлын түвшинг харгалзан 50.0 хувь (40.0-60.0 хувь);

4.3.5. Арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай тооцоо, судалгаа хийх, асуудал тодорхойлох зэрэг бэлтгэл хангахтай холбогдсон арга хэмжээг авч эхэлж байгаа бол ажлын түвшинг харгалзан 10.0 хувь (0-20.0 хувь);

4.3.6. Ямар нэгэн ажил зохион байгуулаагүй бол 0 үнэлгээ өгнө.

4.4. Нэгжийн үйл ажиллагааны үр дүнгийн ерөнхий үнэлгээ нь үзүүлэлтүүдийн үнэлгээний дундаж онооны нийлбэрээр илэрхийлэгдэх буюу дараах байдлаар тодорхойлно. Үүнд:

4.4.1. 90-100 оноо авсан бол «А» буюу «Маш сайн» гэсэн үнэлгээ

4.4.2. 80-89 оноо авсан бол «В» буюу «Сайн» гэсэн үнэлгээ

4.4.3. 70-79 оноо авсан бол «С» буюу «Хангалттай» гэсэн үнэлгээ

4.4.4. 60-69 оноо авсан бол «D» буюу «Дутагдалтай» гэсэн үнэлгээ

4.4.5. 0-59 оноо авсан бол «Е» буюу «Хангалтгүй» гэсэн үнэлгээ

4.5. Байгууллага, нэгжийн үйл ажиллагаа, тайланд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийхдээ холбогдох баримт бичгийг хууль тогтоомжид нийцэж буй эсэхийг судлах, ажилтнуудтай ярилцах, санал, асуулга авах, бодит ажлын гүйцэтгэлийг газар дээр нь танилцах зэрэг дүн шинжилгээний түгээмэл аргыг хэрэглэнэ.

4.6. Нэгжийн үйл ажиллагаанд жил бүр хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийж энэхүү журамд заасан тайлан ирүүлэх сүүлчийн хугацаанаас хойш ажлын 15 хоногийн дотор нэгтгэн боловсруулж, үнэлэлт, дүгнэлт өгсний үндсэн дээр танилцуулгыг, саналын хамт газрын даргын зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлж, зохих шийдвэр гаргуулан салбарын яаманд хүргүүлнэ.

4.7. Тайлангийн хугацаанд тухайн нэгжийн үйл ажиллагаанд санхүүгийн болон ажилтны ёс зүйн зөрчил, дутагдал гарсан бол ёс зүйн зөвлөлийн дүгнэлт, холбогдох нэгжээс санал оруулсны дагуу нийт үнэлгээний дүнг 10.0 хүртэл оноогоор бууруулах асуудлыг газрын даргын зөвлөлийн хуралдаанаар шийдвэрлэж болно.

 

ТАВ. Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний дүнг хэрэглэх

5.1. Нэгжийн үйл ажиллагаанд хийгдсэн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний дүнг тухайн нэгжийн дарга, хамт олныг урамшуулах, үр дүнгийн гэрээний биелэлтээр шагнал олгох, хариуцлага тооцоход гол үзүүлэлт болгон ашиглана.

5.2. Үйл ажиллагааны ерөнхий үнэлгээгээр «D», «E» гэсэн үнэлгээтэй дүгнэгдсэн нэгжийн даргыг ажилдаа тэнцэж байгаа эсэхэд дүгнэлт хийж, албан тушаал бууруулах, төрийн албанаас халах, эсэх асуудлыг шийдвэрлэнэ.

5.3. Үйл ажиллагааны ерөнхий үнэлгээгээр хамгийн өндөр оноо авсан Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын эхний 2, аймаг, нийслэлийн нийгмийн даатгалын хэлтэс, газрын эхний 3 газар, хэлтсийг тус тус шалгаруулан Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын өргөмжлөл, үнэ бүхий зүйл болон мөнгөн шагналар шагнана. Шалгарсан газар, хэлтэст олгох шагналын хэмжээг Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын зөвлөлөөр хэлэлцэн батлагдсан төсөвт багтаан тогтооно.

5.4. Байр эзэлсэн нэгжийн дарга нарт албан тушаалын сарын цалингийн дор дурдсан хувиар шагнал, урамшуулал олгоно. Үүнд:

Нэгдүгээр байр: сарын цалингийн 100 хувиар

Хоёрдугаар байр: сарын цалингийн 75 хувиар

Гуравдугаар байр: сарын цалингийн 50 хувиар

5.5. Шагналд зарцуулах хөрөнгийн хэмжээг Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын төсөвт жил бүр тусган батлуулж газрын даргын тушаалаар зарцуулна.

 

 

------ оОо ------

Журмын 1 дүгээр хавсралт

 

НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗРЫН ГАЗАР, ХЭЛТСИЙН ТАЙЛАНГИЙН ЗАГВАРУУД

 

 

Загвар 1.1: Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөр, түүнийг хэрэгжүүлэх ажлын төлөвлөгөөний хэрэгжилт (шууд холбогдох зорилт, арга хэмжээ тус бүрээр)

 

Зорилтын дугаар

Арга хэмжээний нэр

Хэрэгжүүлэх хугацаа

Гүйцэтгэлийн шалгуур үзүүлэлт

Хэрэгжилтийн явц

Хэрэв хангалтгүй биелэлттэй бүтээгдэхүүн байгаа бол шалтгаан, үндэслэл, тайлбар

Хэрэгжилтийн хувь

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Загвар 1.2: Эдийн засаг, нийгмийг …… онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн хэрэгжилт (шууд холбогдох арга хэмжээ тус бүрээр)

Зорилтын дугаар

Арга хэмжээний нэр

Хэрэгжүүлэх хугацаа

Гүйцэтгэлийн шалгуур үзүүлэлт

Хэрэгжилтийн явц

Зорилтыг хэрэгжүүлсэнээр гарсан ололт, амжилт болон алдаа сургамж, тулгарсан саад бэрхшээл, хэрэв хангалтгүй биелэлттэй бүтээгдэхүүн байгаа бол шалтгаан, үндэслэл, тайлбар

Хэрэгжилтийн хувь

 

 

 

 

 

 

 

 

Загвар 1.3: Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт

Бүтээгдэхүүний зорилт

Бүтээгдэхүүн, үйл ажиллагааны нэр

Гүйцэтгэлийн шалгуур үзүүлэлт

Гүйцэтгэл

Тайлбар

Биелэлтийн хувь

 

1. Нийлүүлэх нийт бүтээгдэхүүн

1.

 

 

 

 

 

 

2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Дундаж үнэлгээ

-

-

 

 

 

2. Нийлүүлэх тусгай захиалгат бүтээгдэхүүн

1.

 

 

 

 

 

 

2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Дундаж үнэлгээ

-

-

 

 

 

3. Мэдлэг чадвараа дээшлүүлэх зорилт

1

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

Дундаж үнэлгээ

-

-

 

 

 

Нийт үнэлгээ

-

-

 

 









Загвар 1.4: Аймаг (нийслэл)-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс (газар)-ийн үйл ажиллагаанд Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтсээс өгөх үнэлгээ (Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтэс бүр өөрсдийн шалгуур үзүүлэлтээр үнэлгээ өгнө)

 

Үнэлгээ өгсөн газар, хэлтсийн нэр: ................................           Огноо: ....................

 

Хэлтэс (газар)

Шалгуур үзүүлэлтүүд болон түүнд өгсөн үнэлгээ

Үнэлгээний дундаж оноо

ШҮ-1

ШҮ-2

ШҮ-3

ШҮ- ...

ШҮ- ...

1.

Архангай

 

 

 

 

 

 

2.

Баян-Өлгий

 

 

 

 

 

 

3.

Баянхонгор

 

 

 

 

 

 

4.

Булган

 

 

 

 

 

 

5.

Говь-Алтай

 

 

 

 

 

 

6.

Дорноговь

 

 

 

 

 

 

7.

Дорнод

 

 

 

 

 

 

8.

Дундговь

 

 

 

 

 

 

9.

Завхан

 

 

 

 

 

 

10.

Өвөрхангай

 

 

 

 

 

 

11.

Өмнөговь

 

 

 

 

 

 

12.

Сүхбаатар

 

 

 

 

 

 

13.

Сэлэнгэ

 

 

 

 

 

 

14.

Төв

 

 

 

 

 

 

15.

Увс

 

 

 

 

 

 

16.

Ховд

 

 

 

 

 

 

17.

Хөвсгөл

 

 

 

 

 

 

18.

Хэнтий

 

 

 

 

 

 

19.

Дархан-Уул

 

 

 

 

 

 

20.

Орхон

 

 

 

 

 

 

21.

Говьсүмбэр

 

 

 

 

 

 

22.

Нийслэл

 

 

 

 

 

 

 

 

------ оОо ------

 

Журмын 2 дугаар хавсралт

 

АЙМАГ (НИЙСЛЭЛ)-ИЙН ХЭЛТЭС (ГАЗАР)-ИЙН ТАЙЛАНГИЙН ЗАГВАРУУД

 

 

Загвар 2.1: Хууль тогтоомж, тушаал шийдвэрийн хэрэгжилт

 

Хяналтанд авсан зүйл заалт

Огноо, агуулга

Биелэлт, үр дүн

Үнэлгээ

Тайлбар

Ерөнхийлөгчийн зарлигийн хэрэгжилт

1.

 

 

 

2.

 

 

 

3.

 

 

 

Засгийн газрын тогтоол, шийдвэрийн хэрэгжилт

1.

 

 

 

2.

 

 

 

3.

 

 

 

Сайдын тушаал, шийдвэрийн хэрэгжилт

1.

 

 

 

2.

 

 

 

3.

 

 

 

НДҮЗ-ийн тогтоол, шийдвэрийн хэрэгжилт

1.

 

 

 

2.

 

 

 

3.

 

 

 

НДЕГ-ын даргын тушаал, шийдвэрийн хэрэгжилт

1.

 

 

 

2.

 

 

 

3.

 

 

 

 

 Загвар 2.2: Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт

Бүтээгдэхүүний зорилт

Бүтээгдэхүүн, үйл ажиллагааны нэр

Гүйцэтгэлийн шалгуур үзүүлэлт

Гүйцэтгэл

Тайлбар

Биелэлтийн хувь

 

1. Нийлүүлэх нийт бүтээгдэхүүн

1.

 

 

 

 

 

 

2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Дундаж үнэлгээ

-

-

 

 

 

2. Нийлүүлэх тусгай захиалгат бүтээгдэхүүн

1.

 

 

 

 

 

 

2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Дундаж үнэлгээ

-

-

 

 

 

3. Мэдлэг чадвараа дээшлүүлэх зорилт

1

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

Дундаж үнэлгээ

-

-

 

 

 

Нийт үнэлгээ

-

-

 

 









 


2.3. Ил тод, нээлттэй байдлын шалгуур үзүүлэлтүүдийг ханган ажилласан байдал (холбогдох шалгуур үзүүлэлт тус бүрээр)

 

Шалгуур үзүүлэлт

Гүйцэтгэл

Үнэлгээ (хувь)

1

Үйл ажиллагааны ил тод, нээлттэй байдал

 


Иргэд, байгууллагаас ирүүлсэн санал, хүсэлтийг төрийн бодлого, үйлчилгээг боловсронгуй болгоход тусгасан байдал 

Иргэд, байгууллагаас ирүүлсэн санал, хүсэлт, өргөдөл, гомдолд хийсэн судалгаа, шинжилгээ

 

 

Судалгааны дүгнэлт зөвлөмжийг үндэслэн гарсан шийдвэр, зохион байгуулсан ажил

 

 

Төрийн үйлчилгээг хөнгөн шуурхай, хүндрэл чирэгдэлгүй болгох чиглэлээр шинээр зохион байгуулсан арга хэмжээ

 

 

Мэдээ, мэдээллийн ил тод, нээлттэй байдал 

Байгууллагын вэб сайтад шинээр тавигдсан мэдээллийн тоо 

 

 

Мэдээлэх самбарт шинээр тавигдсан мэдээллийн тоо

 

 

Үйл ажиллагааг суртчилах чиглэлээр хамтран ажилласан байгууллага, ААН-ийн тоо /хэвлэл, мэдээллийн байгууллага болон ТББ-ууд/

 

 

2

Хүний нөөцийн бодлогын ил тод байдал

 

 

Байгууллагын дотоод үйл ажиллагааны ил тод нээлттэй байдлын талаар 

Байгууллагын соёл, зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны нээлттэй байдлын талаар ажилчдаас авсан сэтгэл ханамжийн судалгааны тайлан 

 

 

Судалгааны дүгнэлт, зөвлөмжийг үндэслэн гарсан шийдвэр, зохион байгуулсан ажил

 

 

Ажиллагчдыг хөгжүүлэх, нийгмийн баталгааг хангаж ажиллах талаар

Дэмжлэг, тусламж, тэтгэлэгт хамрагдсан хүний тоо Үүнээс:

  • Сургалтын тэтгэлэг
  • Орон сууцны дэмжлэг
  • Бусад

 

 

Ажиллагсдыг хөгжүүлэх, нийгмийн баталгааг хангах чиглэлээр хамт олны дунд хийсэн нээлттэй хэлэлцүүлэг, хурлын тоо, шийдвэр 

 

 

Албан хаагчаас хандаж гаргасан өргөдөл, гомдол, шийдвэрлэлтийн байдал

 

 

3

Төсөв санхүүгийн ил тод байдал

 

 

Иргэд, иргэний нийгмийн зүгээс төсвийн зарцуулалтад хяналт тавих боломжийг хангахад чиглэсэн санхүүгийн холбогдолтой мэдээллийг байгууллагын цахим хуудас болон мэдээллийн самбараар нээлттэй мэдээлсэн байдал

  • Тухайн жилийн батлагдсан төсөв, нэмэлт өөрчлөлт, төсвийн гүйцэтгэл
  • Аудит болон мэргэжлийн хяналтын байгууллагын дүгнэлт  

 

 

4

Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах ажиллагааны ил тод байдал

 

 

Иргэд, иргэний нийгмийн зүгээс төсвийн мөнгөөр худалдан авч байгаа бараа бүтээгдэхүүний худалдан авалтанд хяналт тавих боломжийг хангахад чиглэсэн мэдээллийг байгууллагын цахим хуудас болон өдөр тутмын хэвлэлд тавигдсан мэдээлэл

  • Тухайн жилд худалдан авах үйл ажиллагааны төлөвлөгөөнд тусгагдсан бараа, ажил, үйлчилгээний жагсаалт хэвлэгдсэн эсэх /МУ-ын Сангийн сайдын 2007 оны 4 тоот тушаалын 2.12 заалт/
  • Тухайн жилийн тендэрийн үр дүнгийн талаарх мэдээлэл хэвлэгдсэн эсэх
  • Тухайн жилд худалдан авсан нийт бараа, ажил, үйлчилгээний /тоогоор/

Үүнээс: ЗГ-ын www.e-procurement.mn сайтад мэдээлж нээлттэй тендерээр худалдан авсан бараа, ажил, үйлчилгээний тоо /МУ-ын Сангийн сайдын 2006 оны 55 тоот тушаалын 2 заалт/ 

 

 

 

------ оОо ------

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2011 оны 10 дугаар сарын 19-ний

өдрийн 272 тоот тушаалын хоёрдугаар хавсралт

 

НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗРЫН ..................................... ГАЗАР (ХЭЛТЭС)-ЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ХЯНАЛТ-ШИНЖИЛГЭЭ,

ҮНЭЛГЭЭ ХИЙХ ЕРӨНХИЙ ҮНЭЛГЭЭНИЙ ЗАГВАР

 

20 ... оны жилийн эцсийн байдлаар

Үзүүлэлт

Үр дүнгийн үнэлгээ

1.

Бодлогын зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнгийн үнэлгээ

1. Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилт

15

2. Эдийн засаг нийгмийг хөгжүүлэх Үндсэн чиглэлийн биелэлт

15

3. Дээд газрын тогтоол шийдвэрийн хэрэгжилт

15

4. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын тушаал, шийдвэрийн хэрэгжилт

15

Үнэлгээний дундаж оноо

15

2.

Нэгжийн үйл ажиллагааны үр дүнгийн үнэлгээ

1. Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт

70

Үнэлгээний дундаж оноо

70

3.

Нэгжийн дотоод ажлын үр дүнгийн үнэлгээ

1. Өргөдөл, гомдлын шийдвэрлэлт

15

2. Хариутай албан бичгийн шийдвэрлэлт

15

3. Үйл ажиллагааны тайлан, мэдээ гаргалтын чанар, хугацаа

15

Үнэлгээний дундаж оноо

15

Ерөнхий үнэлгээ

100

 

 

------ оОо ------

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2011 оны 10 дугаар сарын 19-ний

өдрийн 272 тоот тушаалын гуравдугаар хавсралт

 

 

 

............................ АЙМАГ (НИЙСЛЭЛ)-ИЙН НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ХЭЛТЭС (ГАЗАР)-ИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ХЯНАЛТ-ШИНЖИЛГЭЭ, ҮНЭЛГЭЭ ХИЙХ ЕРӨНХИЙ ҮНЭЛГЭЭНИЙ ЗАГВАР

 

20 ... оны жилийн эцсийн байдлаар

Үзүүлэлт

Үр дүнгийн үнэлгээ

1.

Бодлогын зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнгийн үнэлгээ

1. Дээд газрын тогтоол шийдвэрийн хэрэгжилт

10

2. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын тушаал, шийдвэрийн хэрэгжилт

10

Үнэлгээний дундаж оноо

10

2.

Нэгжийн үйл ажиллагааны үр дүнгийн үнэлгээ

1. Ерөнхий менежерээс нэгжийн менежертэй байгуулсан үр дүнгийн гэрээний биелэлт

70

Үнэлгээний дундаж оноо

70

3.

Нэгжийн үйл ажиллагаанд Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын газар, хэлтсийн үнэлгээ

1. БХТГ: Нийгмийн даатгалын сангийн болон үйл ажиллагааны зардлын төсөл, статистик мэдээлэл боловсруулалт

10

2. СБХСГ: Нийгмийн даатгалын сангийн болон үйл ажиллагааны зардлын гүйцэтгэлийн тайлан мэдээ гаргалт, санхүүгийн гүйцэтгэл

10

3. ХҮГ: Хяналт шалгалтын ажил, үр дүн

10

4. ЭМДХСГ: Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн зарцуулалт, эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг төр хариуцах иргэний шимтгэлийн өглөг, авлага барагдуулалт, тайлан мэдээ, судалгаа гаргалт

10

5. ТГ: Хүний нөөцийн ашиглалт, нэгжийн дотоод болон сурталчилгааны ажил

10

6. ЭХМТК: Эмнэлэг хөдөлмөрийн магадлалын ажил

10

7. МТСТ: Програм хангамжийн ашиглалтын байдал, мэдээллийн сан бүрдүүлэлт

10

Үнэлгээний дундаж оноо

10

4.

Нэгжийн үйл ажиллагааны ил тод байдлын үнэлгээ

1. Ил тод, нээлттэй байдлын шалгуур үзүүлэлтүүдийг ханган ажилласан байдал

10

Үнэлгээний дундаж оноо

10

Ерөнхий үнэлгээ

100

 

------ оОо ------

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2011 оны 10 дугаар сарын 19-ний

өдрийн 272 тоот тушаалын дөрөвдүгээр хавсралт

 

 

 

НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗРЫН “АЖИЛТНЫ ӨӨРИЙН ҮНЭЛГЭЭНИЙ ТАЙЛАН”

 

Газар, хэлтсийн нэр: ..................      Ажилтны нэр: .......................                   Огноо: .............

Төлөвлөсөн ажил

Гүйцэтгэл буюу хийсэн ажлын товч тайлан

Гүйцэт-гэсэн хугацаа /ажлын цагаар/

Гүйцэт-гэлийн чанар

/0<100/

Нэг. Үр дүнгийн гэрээнд заагдсан ажил үйлчилгээг биелүүлсэн байдал:

(20... оны үр дүнгийн гэрээнд Нийлүүлэх нийт бүтээгдэхүүн ... зорилтын хүрээнд ... ажил үйлчилгээ, Тусгай захиалгат бүтээгдэхүүн ... зорилтын хүрээнд ... ажил үйлчилгээг тус тус нийлүүлэхээр тусгасан)

1. ...

(бүтээгдэхүүний зорилт, төлөвлөсөн үйл ажиллагаа: үр дүнгийн гэрээнд бичигдсэнээр)

 

 

 

2. ...

 

 

 

3. ...

 

 

 

Хоёр. Удирдлагаас өгсөн ажил, үүргийг хэрэгжүүлсэн байдал:

2.1. Газрын удирдлага (дарга, дэд дарга)-аас өгсөн үүрэг даалгаврын биелэлт

1.

 

 

2.

 

 

3.

 

 

...

 

 

...

 

 

2.2. Нэгжийн даргаас өгсөн үүрэг даалгаврын биелэлт

1.

 

 

2.

 

 

3.

 

 

...

 

 

...

 

 

Гурав. Өөрийн санаачилагаар хийсэн ажил:

1.

 

 

2.

 

 

...

 

 

 

Хянасан:

Газар (хэлтэс)-ын дарга: ……………………                 /Үнэлгээ: …….……../

 

Танилцсан:

Дэд дарга: ……………………

 

 

------ оОо -----

 

Журам шинэчлэн батлах тухай

 Монгол Улсын Төрийн албаны тухай хуулийн 13 дугаар зүйлийн 13.1.5, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 23 дугаар зүйл, 26 дугаар зүйлийн 26.3, Засгийн газрын 2010 оны 288 дугаар тогтоол, Нийгмийн даатгалын салбарын хэмжээнд “Ёс зүйг дээдэлж, хамралтыг нэмэгдүүлэх жил” зорилт дэвшүүлсэнтэй холбогдуулан ажил, үйлчилгээний чанар, үр дүнг дээшлүүлэх, нийгмийн даатгалын нийт ажилтнуудад ёс зүйг эрхэмлэн сахиулах, ажлын хариуцлагыг дээшлүүлэх шаардлагыг үндэслэн ТУШААХ нь:

 Нэг. “Нийгмийн даатгалын байгууллагын ажилтнуудын ёс зүйн дүрэм”-ийг нэгдүгээр хавсралтаар, “Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүйн асуудал эрхэлсэн зөвлөлийн ажиллах журам”-ыг хоёрдугаар хавсралтаар тус тус шинэчлэн баталсугай.

 Хоёр. Энэ тушаалаар баталсан .“Нийгмийн даатгалын байгууллагын ажилтнуудын ёс зүйн дүрэм”-ийг үйл ажиллагаандаа мөрдөж ажиллахыг нийгмийн даатгалын байгууллагын нийт ажилтнуудад үүрэг болгосугай.

 Гурав. Энэхүү дүрмийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дэргэдэх ёс зүйн асуудал эрхэлсэн зөвлөл /О.Байгалмаа/-д даалгасугай.

 Дөрөв. Энэ тушаал батлагдсантай холбогдуулан Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2005 оны 03 дугаар сарын 30-ны өдрийн 87 дугаар тушаалыг хүчингүй болсонд тооцсугай.

 

 

ДАРГА                                               Ч.АЛТАНХУЯГ

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2011 оны 10 дугаар сарын 19-ний

өдрийн 273 тоот тушаалын нэгдүгээр хавсралт

 

 

 НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН БАЙГУУЛЛАГЫН АЖИЛТНУУДЫН ЁС ЗҮЙН ДҮРЭМ 

 Нэг. Нийтлэг үндэслэл 

 1.1. Нийгмийн даатгалын байгууллагын бүх шатны ажилтан, албан хаагч /цаашид “ажилтан” гэнэ/-ийн нийгмийн даатгалын байгууллагын эрхэм зорилго, үйл ажиллагааны зорилтыг хэрэгжүүлэхэд баримтлах зарчим, ёс зүйн хэм хэмжээг тогтоож хэвшүүлэхэд энэ дүрмийн зорилго оршино.

 1.2. Энэхүү дүрэм нь нийгмийн даатгалын байгууллагын ажилтнуудаас аж ахуйн нэгж, байгууллага, даатгуулагч, иргэдэд үзүүлэх үйлчилгээг чанартай, соёлтой, хөнгөн шуурхай явуулах үйлчилгээний таатай нөхцөлийг бүрдүүлэхийн зэрэгцээ ажилтныг Хөдөлмөрийн дотоод журам, бусад эрхийн актуудад заасан нийтлэг үүрэг, хэм хэмжээг чанд биелүүлэн, өдөр тутмын үйл ажиллагаанд хэрэгжүүлж хэвшүүлсэн байх зарчим, ёс зүйн хэм хэмжээг тогтоосон эрх зүйн баримт бичиг мөн.

 Хоёр. Ажилтны баримтлах зарчим

 2.1. Нийгмийн даатгалын байгууллагын ажилтан нь үйл ажиллагаандаа дор дурдсан зарчмуудыг баримтална:

 2.1.1. шударга ёсны;

 2.1.2. хууль дээдлэх;

 2.1.3. тэгш байдал;

 2.1.4. хариуцлага хүлээх;

 2.1.5. олон нийтэд үйлчлэх;

 2.2. Ажилтан нь албан үүргээ мэргэжлийн өндөр түвшинд шударгаар гүйцэтгэх зарчмын хүрээнд “Төрийн захиргааны албан хаагчийн ёс зүйн дүрэм”-д зааснаас гадна дараах зарчмуудыг баримтална:

2.2.1. Ажилтан харъяа болон бусад байгууллага, аж ахуйн нэгжид хяналт шалгалт хийх, тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөр тогтоож, олгохдоо албан тушаалаа ашиглан өөртөө давуу байдал бий болгох, нэмэлт үйлчилгээ, хангамж авах, албан ажилтай холбогдолгүй бусад мэдээ материал, тодорхойлолт, баримт бичиг шаардах зэргээр тэдэнд болон ажилд хүндрэл, чирэгдэл учруулах, шалгавал зохих асуудлаа орхигдуулах, улмаар албан тушаалаа ашиглан ажил олгогчийг шалгуулахгүй байх, тэднийг дарамтлах, хэл амаар доромжлох, шалгалтаар аль нэг байгууллага, аж ахуйн нэгжид болон албан тушаалтанд илэрсэн зөрчил дутагдлыг бусдад мэдээлэх, шалгалтын нууцыг задруулахгүй байна.

 2.2.2. Ажилтан төрийн болон төрийн бус байгууллагын орон тооны бус ажилд сонгогдож, томилогдож болох боловч тэрхүү сонгуулиар болон томилогдсон ажил албан тушаал нь үндсэн ажлын албан үүргээ гүйцэтгэхэд саад учруулахгүй байхаар зохион байгуулагдсан байна.

 2.2.3. Ажилтан нь тухайн шатны болон удирдах дээд байгууллагаас гаргахаар бэлтгэж буй аливаа шийдвэрийн төслийг хууль бусаар олж авахыг оролдох, түүнийг бусдад өгөх, өөрөө санаачилсан, хийсэн мэтээр сайрхан ярих, мэдээлэл тараах, бусад ажилтныг үндэслэлгүй гүтгэх, нэр хүндэд нь халдах, доромжлохыг хориглоно.

 2.2.4. Ажилтан нь албан үүргээ гүйцэтгэхдээ аль нэг улс төрийн хүчин, намыг дэмжих, төр, засаг болон удирдах дээд шатны байгууллагын бодлого шийдвэрийг мушгин гуйвуулахгүй байж зөвхөн төвийг сахих, нийгмийн даатгалын үйлчилгээг иргэдэд чирэгдэлгүй хүргэж, үйлчлэхийг нэн тэргүүний үүргээ гэж үзнэ.

 2.2.5. Ажилтан нь албан үүрэгтэйгээ холбоогүй асуудлаар нам, олон нийтийн болон шашны байгууллагын үйл ажиллагаанд Нийгмийн даатгалын байгууллагын нэрийн өмнөөс оролцохгүй байна.

 2.2.6. Ажил олгогч, даатгуулагчийн “шимтгэл төлөлтийн тайлан тооцооны хуудас”-ыг шалгахгүй хүлээн авч, мэдээллийн нэгдсэн санд оруулж тайланг будлиантуулж буруу гаргахгүй байна.

 2.2.7. Ажилтан нь үйлчлүүлэгчдээс тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөр, тусламж үйлчилгээний зардал олгох болон гаргуулахаар бүрдүүлсэн баримт, материалыг нэг бүрчлэн хянан үзэж зохих шаардлага хангаагүй буюу дутууг нь дахин бүрдүүлэх талаар зөвлөгөө өгч, иж бүрэн болсон тохиолдолд хүлээн авч тухайн байгууллага, даатгуулагч, иргэнд эргэн уулзах болон тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийг хаанаас, хэдийд авах тухай тодорхой зөвлөж, өөрийн гүйцэтгэх үүргээ хугацаанд нь бүрэн биелүүлдэг байна.

2.3. Ажилтан хууль дээдлэх зарчмын хүрээнд “ Төрийн захиргааны албан хаагчийн ёс зүйн дүрэм”-д зааснаас гадна дараах зарчмуудыг баримтална: 

 2.3.1. Ажилтан нь албаны бус зорилгод нийгмийн даатгалын байгууллагын эд хөрөнгө, техник хэрэгсэл, санхүүгийн эх үүсвэр, програм хангамж болон албан мэдээллийг ашиглахгүй байна.

2.3.2. Ажилтан нь үйл ажиллагаагаараа нийгмийн даатгалын байгууллага, ажилтнуудын нэр хүндийг хамгаалж ажиллах зарчим баримтална.

 2.3.3. Ажилтан нь нийгмийн даатгалын байгууллагын эрх бүхий албан тушаалтны хуульд нийцсэн шийдвэрийг биелүүлж ажиллана.

 2.3.4. Ажилтан нь нийгмийн даатгалын санд шимтгэл төлүүлж цуглуулах, өр авлага барагдуулах зорилгоор хэрэгжүүлж байгаа хууль ёсны арга хэмжээ, хяналт шалгалтын үйл ажиллагааг өөрийн болон бусдын эрх ашигт нийцүүлэн тасалдуулах, хийлгэхгүй байх, зогсоохыг хориглоно.

 2.4. Ажилтан тэгш байдлын зарчмын хүрээнд “Төрийн захиргааны албан хаагчийн ёс зүйн дүрэм”-д зааснаас гадна дараах зарчмуудыг баримтална: 

 2.4.1. Ажилтан нь төр, засгийн бодлого, шийдвэрийг хэрэгжүүлэхдээ тухайн нутаг дэвсгэртээ нийгмийн даатгалын чиглэлээр төрийн өмнө үүрэг гүйцэтгэж байгаагийн хувьд Улсын Их Хурал, Засгийн газар, холбогдох яамд, Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөл, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газраас хуульд нийцүүлэн гаргасан аливаа шийдвэрийг буруу тайлбарлах, хэрэгжүүлэхэд саад учруулах, цаг алдагдуулахгүй байхыг эрхэмлэнэ.

 2.4.2. Ажилтан нь нийгмийн даатгалын үйлчилгээг ажил олгогч, даатгуулагч, иргэнд хүргэхдээ хэнийг ч ялгаварлан гадуурхахгүй тэгш хандах, нийгмийн даатгалын хуулиуд түүнийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдон гарсан тогтоол, тушаал, заавар, журам, аргачлалыг мөрдөж, байгууллагаас хүлээлгэсэн итгэлийг дааж, шуурхай хэрэгжүүлж үйлчлэнэ.

 2.4.3. Ажилтан нь хууль, тогтоол, дүрэм, заавар, журмыг мөрдөж ажиллахын хамт, мэдлэг боловсрол, хувь хүнийхээ зан суртахууны байдалд байнга анхаарч, зан харьцааны дутагдал гаргахгүй байхыг эрхэмлэн ажиллана.

 2.4.4. Ажилтан нь нийгмийн даатгалын асуудлаар өргөдөл, санал хүсэлт тавьсан иргэдийг эелдгээр хүлээн авч, тэдний хүсэлтийг анхааралтай сонсч, түүний баримт бичиг, тавьсан хүсэлтийг нь нарийвчлан судалж харилцан ярилцсаны үндсэн дээр шуурхай шийдвэрлэнэ.

 2.5. Ажилтан хариуцлага хүлээх зарчмын хүрээнд “Төрийн захиргааны албан хаагчийн ёс зүйн дүрэм”-д зааснаас гадна дараах зарчмуудыг баримтална:

 2.5.1. Ажилтан нь ажил үүргээ гүйцэтгэхдээ ямарваа нэгэн иргэн, байгууллагын эрх ашгийг илүүд үзэхгүй, даатгуулагч, ажил олгогчийн хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөртэй холбогдолтой мэдээллийг нийтэд тараахгүй байх, тэдний хууль ёсны эрх ашиг, сонирхлыг хүндэтгэнэ.

 2.5.2. Ажилтан нь нийгмийн даатгалын сангийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар ашиглах, бусдад ашиглуулах боломж олгох, түүнд хамтран оролцох, нийгмийн даатгалын дэвтэр болон эрүүл мэндийн даатгалын гэрчилгээнд шимтгэл төлсөн талаар хуурамч бичилт хийх, баталгаажуулах, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн нэрийн данс хуурамчаар нээх, эдгээртэй холбогдсон хуурамч мэдээллийг мэдээллийн санд оруулахгүй байна.

 2.5.3. Ажилтан нь нийгмийн даатгалын сан, үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтын зардлын болон үнэт цаасны мэдээний гүйцэтгэлийн сар, улирлын тайланг санаатайгаар худал гаргах, мэдээлэхгүй байна.

 2.6. Ажилтан олон нийтэд үйлчлэх зарчмын хүрээнд дор дурдсан зарчмуудыг баримтална:

 2.6.1. Ажилтан нь өндөр настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, нийгмийн эмзэг бүлгийн иргэдийн санал, хүсэлтийг анхааралтай, тэвчээртэй сонсож, шуурхай тусалж, найрсаг хандаж, гомдомтгой, түргэн зантай, уур уцаартай хүмүүстэй эелдгээр харилцахыг эрхэмлэнэ.

 2.6.2. Ажилтан нь албан үүргээ гүйцэтгэж байхдаа болон ажлын байрандаа согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис хэрэглэх, үүнийг бусдад хэрэглэх боломж олгохыг хатуу хориглоно.

 2.6.3. Ажилтан нь даатгуулагч, иргэд, хамт ажиллагчдын дэргэд болон ажлын байрандаа бүдүүлэг зан авир гаргах, бусдыг доромжлох, дарамтлах, эрх сүрээр далайлгах, садар самуунд уруу татах, бусдын эрх чөлөөнд халдахгүй байна.

  Гурав. Мэдээлэл, холбооны технологийн үйл ажиллагааны зарчим, ёс зүй

3.1. Мэдээлэл, холбооны технологийн үйл ажиллагаанд дараах зарчим, ёс зүйг баримтална:

3.1.1. Ажилтан нь ажлын байранд суурилуулсан компьютерийн техник хэрэгсэл, төрөл бүрийн програм хангамж, мэдээллийн үйлчилгээ, компьютерийн локал сүлжээ, интернэт болон төрөл бүрийн холбоо ашиглах эрх, эдгээртэй адилтгах мэдээлэл холбооны технологийн бусад хэрэгсэл, үйлчилгээг зориулалтын дагуу бүрэн үр ашигтай, ариг гамтай ашиглана.

 3.1.2. Ажилтан нь мэдээллийн сангийн өгөгдөл болон зохиосон програм хангамжийн эх код /эх хувь/-ыг ажлаас өөрчлөгдсөн, чөлөөлөгдсөн тохиолдолд уг ажилд томилогдож буй холбогдох ажилтанд албан ёсоор хүлээлгэн өгнө.

 3.1.3. Мэдээлэл холбооны технологи нэвтрүүлэн ашиглах үйл ажиллагааны ёс зүйн зөрчилд дараах зүйлүүдийг хамааруулах бөгөөд эдгээр зөрчлийг гаргахгүй байна:

 3.1.3.1. Компьютерийн сүлжээний тоног төхөөрөмжүүд болон сервер компьютеруудын хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулах, эмдэлж гэмтээх ашиглалтын журам зөрчих

 3.1.3.2. Компьютерийн сүлжээнд санаатайгаар вирус, аюултай програм хангамжуудыг тараах, сүлжээний аюулгүй байдлын эсрэг халдлага хийх

3.1.3.3. Компьютерийн хатуу диск болон бусад хадгалах төхөөрөмжүүд дээр байгаа нийгмийн даатгалын мэдээлэл, мэдээллийн сан, ашиглагддаг програм хангамжууд, програм хангамжийн эх код болон бусад бичиг баримтуудыг устгах, өөрийн буруугаас болж алдах, зөвшөөрөлгүйгээр хуулбарлах, бусдад дамжуулах, ажлаас чөлөөлөгдсөн тохиолдолд авч явах

3.1.3.4. Мэдээллийн сангийн өгөгдөл, програм хангамжийн эх код болон бусад бичиг баримтыг зохих журам, арга технологийн дагуу бүрдүүлэхгүй байх, зөвшөөрөлгүй өөрчлөх, буруу мэдээлэл оруулах, худал ташаа мэдээлэл өгч төөрөгдүүлэх

3.1.3.5. Компьютерийн сүлжээ, мэдээллийн систем болон дотоод технологи, аргачлалын нууцыг задруулах, хамгаалалтын системийг нээлттэй болгон орхих, нууцлал алдагдсаныг нуун дарагдуулах

3.1.3.6. Өөрийн компьютерийг бусдад ашиглуулах, компьютерийн сүлжээ, мэдээллийн сан, үйлчилгээнд нэвтрэх эрхийг бусдад зөвшөөрөлгүй олгох, өөрийн буруугаас болж хэрэглэгчийн эрх, нууц үгийг бусдад алдах ашиглуулах

3.1.3.7. Компьютер, техник хэрэгслийг зохих зөвшөөрөлгүйгээр өөрөө болон бусдаар задлуулах, засварлах, эд ангийг дур мэдэн солих

3.1.3.8. Ажлын цагаар компьютер техник хэрэгслийг ажлын бус зорилгоор ашиглах, тоглоом тоглох, ёс зүй бус аудио, видео, зураг үзэх, үүндээ бусдыг уруу татах

3.1.3.9. Албан хэрэгцээний компьютер, сүлжээний бусад тоног төхөөрөмжүүдэд дур мэдэн өөр програм хангамж болон албаны бус файл, мэдээлэл хуулах, суулгах, татаж авах

3.1.3.10. Компьютерт өгөгдлийг буруу оруулах, будлиантуулах, орсон өгөгдөл мэдээллийг дур мэдэн засах, өөрчлөх, утгыг гажуудуулах

3.2. Мэдээлэл холбооны технологи нэвтрүүлэн ашиглах үйл ажиллагааг боловсронгуй болгон сайжруулах, мэдээлэл холбооны технологийн мэргэжлийн ажилтны үйл ажиллагаа, тэдгээрийн удирдлага, бүтэц зохион байгуулалтыг оновчтой болгох талаар тодорхой санал гаргах, шийдвэрлэх арга замыг хайх, хэрэгжүүлэлтийг дэмжих зэргээр идэвхи санаачлагатай ажиллана.

 

Дөрөв. Ёс зүйн зөрчил, түүнийг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа  

4.1. Энэ дүрэмд заасан хэм хэмжээг зөрчсөн үйлдэл, эс үйлдлийг ёс зүйн зөрчил гэнэ.

4.2. Нийгмийн даатгалын ажилтны ёс зүйн хэм хэмжээг сахин биелүүлж байгаа эсэхэд Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын болон тухайн аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн дэргэдэх нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүй эрхэлсэн зөвлөл хяналт тавина.

4.3. Нийгмийн даатгалын ажилтны ёс зүйн хэм хэмжээг зөрчсөн тухай гомдол, мэдээллийг иргэдээс Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар болон тухайн ажилтны ажилладаг нийгмийн даатгалын байгууллагад гаргах бөгөөд уг гомдол мэдээлэл, түүнийг шалгаж тогтоохтой холбогдсон материал нь байгууллагын нууцад хамаарна.

4.4. Иргэдээс ирүүлсэн өргөдөл, гомдол, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр гарсан шүүмжлэл, нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүйн асуудал эрхэлсэн зөвлөл, нийгмийн даатгалын байгууллагын удирдлагын санаачлагыг үндэслэн тухайн ажилтныг нийгмийн даатгалын ажилтны мэргэжил, ёс зүйг зөрчсөн эсэхийг шалган тогтооно.

Тав. Ёс зүйн зөрчил гаргасан ажилтанд ногдуулах сахилгын шийтгэл 

5.1. Ёс зүйн дүрмийн зөрчил гаргасан нийгмийн даатгалын ажилтны асуудлыг “Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүйн асуудал эрхэлсэн зөвлөл”-ийн хурлаар хэлэлцэж, авах арга хэмжээний тухай дүгнэлтийг Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар болон тухайн аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-т албан бичгээр мэдэгдэнэ.

5.2. Нийгмийн даатгалын байгууллагын удирдлага эрхийнхээ хүрээнд энэ дүрмийг зөрчсөн, ёс зүйн зөрчил гаргасан ажилтанд “Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүйн асуудал эрхэлсэн зөвлөл”-ийн дүгнэлтийг үндэслэн дараах сахилгын шийтгэл ногдуулна:

5.2.1. Сануулах;

5.2.2. Үндсэн цалинг 6 хүртэл сарын хугацаагаар 20 хүртэл хувиар бууруулах;

5.2.3. Төрийн албанд нэг жилийн хугацаанд эргэж орох эрхгүйгээр халах;

 

 

------ оОо ------

 

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын

даргын 2011 оны 10 дугаар сарын 19-ний

өдрийн 273 тоот тушаалын хоёдугаар хавсралт

 

НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН АЖИЛТНУУДЫН МЭРГЭЖИЛ, ЁС ЗҮЙН АСУУДАЛ ЭРХЭЛСЭН ЗӨВЛӨЛИЙН АЖИЛЛАХ ЖУРАМ

 Нэг. Нийтлэг үндэслэл

1.1. Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүйн асуудал эрхэлсэн зөвлөл /цаашид Зөвлөл гэнэ/ нь Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжлийн түвшин, ёс зүйн асуудлыг холбогдох хууль тогтоомж, нийгмийн даатгалын байгууллагын ажилтнуудын ёс зүйн дүрмийг тус тус үндэслэн шалган хэлэлцэж дүгнэлт гаргана.

1.2. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар болон аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн дэргэд Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжил, ёс зүйн асуудал эрхэлсэн орон тооны бус зөвлөл ажиллана.

1.3. Зөвлөл нь нийгмийн даатгалын холбогдолтой хууль тогтоомж болон энэхүү журмыг удирдлага болгон үйл ажиллагаагаа явуулна.

1.4. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дэргэдэх Зөвлөл нь аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн дэргэдэх зөвлөлийг мэргэжил, арга зүйн удирдлагаар хангаж, тэдгээрийн үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажиллана.

Хоёр. Зөвлөлийн бүрэлдэхүүн 

2.1. Зөвлөл нь дарга, нарийн бичгийн дарга, гишүүд гэсэн ажлын чиг үүрэг бүхий 5-7 хүний бүрэлдэхүүнтэй байна.

2.2. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дэргэдэх Зөвлөлийн дарга, нарийн бичгийн дарга, гишүүдийг Газрын дарга, аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн дэргэдэх зөвлөлийн дарга, нарийн бичгийн дарга, гишүүдийг тухайн аймаг, нийслэлийн нийгмийн даатгалын хэлтэс / газар/-ийн дарга томилно.

2.3. Зөвлөлийн дарга нь тухайн шатны нийгмийн даатгалын байгууллагын даргаас бусад албан тушаалтан байж болно.

Гурав.Зөвлөлийн хуралдаан

3.1. Зөвлөл нь ажлын шаардлага гарсан үед хуралдана. Зөвлөлийн хуралдааныг дарга удирдана. Зөвлөлийн даргыг эзгүй тохиолдолд Зөвлөлийн гишүүдийн аль нэг нь Зөвлөлийн даргын шийдвэрээр түүнийг орлоно.

3.2. Зөвлөлийн хуралдаанд хэлэлцэх асуудлыг Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын гишүүд болон нарийн бичгийн дарга хариуцан оруулна.

3.3. Аймаг /нийслэл/-ийн нийгмийн даатгалын хэлтэс /газар/-ийн дэргэдэх зөвлөлийн хуралдаанд хэлэлцэх асуудлыг Зөвлөлийн дарга болон нарийн бичгийн дарга хариуцан оруулна.

3.4. Зөвлөлийн хуралдааны тэмдэглэлийг Зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга хөтөлж, Зөвлөлийн дарга, нарийн бичгийн дарга нар гарын үсэг зурж баталгаажуулна.

3.5. Зөвлөл нь өөрийн бүрэн эрхэд хамаарах асуудлыг нийт гишүүний гуравны хоёроос доошгүй ирцтэй хэлэлцэж шийдвэрлэнэ. Зөвлөлийн хуралдаанд тухайн ажилтныг биеэр оролцуулна. Хүндэтгэх үзэх шалтгаанаар биеэр оролцож боломжгүй тохиолдолд энэ тухай тэмдэглэл хөтлөн хурлыг үргэлжлүүлэн явуулна.

3.6. Зөвлөл нь ирүүлсэн өргөдөл гомдол, материалыг хүлээн авснаас хойш 30 хоногт багтаан хуралдаанаараа хэлэлцэнэ.

3.7. Зөвлөл нь хуралдаанд оролцсон Зөвлөлийн гишүүдийн олонхийн саналд үндэслэн дүгнэлт гаргана. Дүгнэлтэд тухайн ажилтан мэргэжил, ажил хэргийн чадварын хувьд ямар түвшинд байгаа, эрхэлсэн ажилдаа тэнцэх эсэх, ёс зүйн зөрчил гаргасан байдал, цаашид ажиллуулах эсэх, үндэслэл, удирдлагаас гарах шийдвэрийн санал зэргийг тодорхой тусгасан байна. Дүгнэлт гаргасан шийдвэрт Зөвлөлийн дарга гарын үсэг зурна. Саналын зөрүүтэй байгаа гишүүн өөрийн саналыг Зөвлөлийн хуралдааны тэмдэглэлд тодорхой бичүүлнэ.

 3.8. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дэргэдэх зөвлөл нь газрын тэмдэг, албан бичгийн хэвлэмэл хуудсыг аймаг, нийслэлийн нийгмийн даатгалын хэлтэс, газрын дэргэдэх зөвлөл нь тухайн аймаг, нийслэлийн нийгмийн даатгалын хэлтэс, газрын тэмдэг, албан бичгийн хэвлэмэл хуудсыг тус тус хэрэглэнэ.

Дөрөв. Зөвлөлийн эрх

4.1. Зөвлөл нь дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

4.1.1. Нийгмийн даатгалын ажилтнуудын мэргэжлийн түвшин, ур чадварыг үнэлэх, дүгнэлт гаргах;

4.1.2. Нийгмийн даатгалын ажилтан ёс зүйн зөрчил гаргасан эсэхийг хянан хэлэлцэх, дүгнэлт гаргах;

4.1.3. Нийгмийн даатгалын улсын байцаагчийн эрх, ажилтнуудад мэргэжлийн зэрэг олгох шалгуур үзүүлэлт тогтоох зэрэг асуудлыг хэлэлцэн дүгнэлт гаргах;

4.1.4. Нийгмийн даатгалын ажилтны мэргэжлийн түвшинг үнэлэх, тогтоох журам, шалгуур үзүүлэлтийг хэлэлцэн батлах.

5. Зөвлөлийн гишүүн нь дараах бүрэн эрх эдэлнэ. Үүнд:

5.1. Нийгмийн даатгалын ажилтан ёс зүйн зөрчил гаргасан, мэргэжлээрээ тухайн ажилдаа тэнцэж байгаа эсэх, тэдний мэдлэг, мэргэжлийн түвшин зэргийг шалгаж, дүгнэлт гаргах;

5.2. Ёс зүйн зөрчлийг шалгахдаа тухайн ажилтантай уулзах, шаардлагатай баримт тодорхойлолтыг холбогдох аж ахуйн нэгж, байгууллага, албан тушаалтан, даатгуулагч, иргэдээс гаргуулж авах, танилцах;

5.3. Нийгмийн даатгалын байгууллагад шинээр ажилд орохоор холбогдох баримт бичгээ бүрдүүлсэн, ажилд орсон ажилтнуудаас нийгмийн даатгалын тухай хууль, түүнтэй холбогдон гарсан тогтоол шийдвэрээр ерөнхий мэдлэгийн шалгалт авч, зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлж, нийгмийн даатгалын тухайн шатны байгууллагад мэдэгдэх.

6. Зөвлөл нь нийгмийн даатгалын ажилтны мэргэжлийн түвшин, ёс зүйн зөрчлийг шалгахдаа Нийгмийн даатгалын ажилтны ёс зүйн болон энэ дүрэм, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын холбогдох тушаалыг мөрдлөг болгоно.

7. Нийгмийн даатгалын ажилтны мэргэжлийн түвшинг үнэлэх, тогтоох, ерөнхий мэдлэгийг шалгах шалгалтыг бичгээр, тест /сорил/-ээр шалгах, ярилцлага хийх, эрхэлсэн ажлын үр дүнгийн гэрээний биелэлт, холбогдох бусад бичиг баримттай танилцах, шаардлагатай гэж үзсэн байгууллага, ажилтны үнэлэлтийг сонсох зэргээр явуулна.

8. Тухайн ажилтны талаар гаргасан ёс зүйн дүгнэлтийг ажилтны харъяалах аймаг /нийсэл/-ийн хэлтэс /газар/-ийн даргад танилцуулж холбогдох шийдвэр гаргуулах арга хэмжээ авна.

 

 

------ оОо ------

 

ЦЭРГИЙН АЛБАН ХААГЧИЙН ТЭТГЭВЭР ТЭТГЭМЖИЙН ТУХАЙ ХУУЛИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХЭД БАРИМТЛАХ ЧИГЛЭЛ

 

            1. 2010 оны 09 дүгээр сарын 16-ны өдөр хүртэл хугацаанд энгийн өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгохдоо цэргийн байгууллагад ажилласан жилээ шимтгэл төлсөн  хугацаанд оруулан  тооцуулсан иргэд цэргийн алба хаасан  1 жилийг 1 жил 6 сараар нэмэгдүүлэн шимтгэл тооцсон хугацааг өөрчлөх эсэх: 

             Тайлбар1 : “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийг 2010 оны 09 дүгээр сарын 16-ны өдрөөс болон  түүнээс хойш өндөр насны тэтгэвэр шинээр тогтоолгох хүсэлт гаргасан  иргэдийн цэргийн байгууллагад ажилласан 1 жилийг  1 жил 6 сараар иргэний байгууллагад шимтгэл төлснөөр тооцож, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заасан болзол, нөхцлийг хангасан тохиолдолд түүнд өндөр насны тэтгэвэр тогтоож болно.

            “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг хэрэглэх журмын тухай 2011 оны 10 дугаар сарын 27-ны өдрийн хууль”-д “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн  9 дүгээр зүйлийн 9.1, 9.2 дахь заалтуудыг  буцаан хэрэглэхээр зохицуулсан.  

            Харин “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийн 6 дугаар зүйлийн 6.3, 6.4 дэх хэсгийг буцаан хэрэглэх талаар хуулиар зохицуулаагүй тул 2010 оны 09 дүгээр сарын 16-ны өдөр хүртэл хугацаанд цэргийн байгууллагад алба хаасан жил болон энгийн байгууллагад шимтгэл төлсөн хугацаагаа нэгтгэн  тооцуулж, өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосон  иргэдийн хувьд  цэргийн алба хаасан нэг жилийг 1 жил 6 сараар нэмэгдүүлэн шимтгэл төлсөн  хугацааг өөрчлөхгүй.     

            /Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамны 2012 оны 1/380 тоот албан бичгээр өгсөн чиглэл/

 

            2.Цэргийн алба хаасны тэтгэврийг  бүрэн болон хувь тэнцүүлэн анх тогтоолгосон боловч цэргийн алба хаасан болон нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хугацааг нэгтгэн тооцуулж Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заасан нөхцөл, болзлын дагуу өндөр насны тэтгэврийг сонгон тогтоолгосон иргэд цэргийн алба хаасны тэтгэврээ буцаан сонгож болох эсэх:  

            Монгол Улсын Дээд Шүүхийн 2008 оны 47 дугаар тогтоолын 1.3.-т “... уг сонголтыг “зөвхөн нэг удаа” хийнэ гэдэг нь тухайн тэтгэвэр, тэтгэмжийн хэмжээ, нөхцөл, эрх зүйн үр дагавар өөрчлөгдөөгүй байхад өөрийн хүсэлтээр урьд хийсэн сонголтоо даатгуулагч өөрчлөх эрхгүй байхыг хэлэх бөгөөд энэ нь тодорхой цаг хугацааны дараа даатгуулагчаас шалтгаалахгүй үндэслэлээр нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн тохиолдолд сонголт хийх даатгуулагчийн эрхийг хязгаарлахгүй“ гэж заасныг  үндэслэн тухайн иргэний өндөр насны тэтгэврийг өөрчлөн     өмнө авч байсан цэргийн алба хаасны бүрэн болон цэргийн алба хаасан  хугацаагаар  нь цэргийн хувь тэнцүүлсэн  тэтгэвэр   тогтоож болно.  

            Тайлбар2: “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-д болон “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-д заасан нөхцөл, болзлыг зэрэг хангасан тохиолдолд цэргийн алба хаасны болон энгийн өндөр насны тэтгэврийг “Тэтгэвэр тогтоолтын хуудас”-аар тус тусад нь  тогтоож, нэгтгэн олгоно. Энэ  тохиолдолд тэтгэвэр авагчийн нэр дээр тэтгэврийн нэг хувийн хэрэг нээж, холбогдох баримт материал, “Тэтгэвэр тогтоолтын хуудас”-ыг хавсаргаж баталгаажуулна. Дээрх хоёр тэтгэврийг тус тусад нь кодлож тухайн тэтгэвэр авагчийн нэр дээр мэдээллийн санд  оруулна.  Харин энэ тохиолдолд  тэтгэврийн нэг дэвтэр нээх  бөгөөд тэтгэвэр тогтоолгоход баримталсан дундаж цалин (.../...),  цэргийн алба хаасан болон шимтгэл төлсөн жил  (.../...), сарын олговол зохих тэтгэвэр (.../...) төгрөг гэх зэргээр тэтгэврийн дэвтэрт бичнэ. Тухайлбал, цэргийн алба 15 жил хаасан, иргэний байгууллагад 17 жил шимтгэл төлсөн  гэвэл (15/17) гэж, цэргийн алба хаасны тэтгэвэр бодоход баримталсан  дундаж цалин 300 000 ₮, өндөр насны тэтгэвэр тогтооход баримталсан дундаж цалин 200 000 ₮ гэвэл (300000/200000) гэж, цэргийн алба хаасны сарын тэтгэврийн хэмжээ 240 000 ₮, өндөр насны сарын тэтгэврийн 140 300 ₮ гэвэл (240 000 / 140 300) гэж тус тус   тэмдэглэнэ.

            Тайлбар3:  Цэргийн алба хаасны бүрэн болон хувь тэнцүүлсэн тэтгэвэр буцаан  тогтоохдоо “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1, 9.2- т заасан хувь хэмжээ(80 хувь), (1.5 хувь)- гээр  бодно.

            Санамж1:  Энгийн өндөр насны тэтгэврийг тогтоохдоо  иргэний  байгууллагад шимтгэл төлж, ажилласан сүүлийн 20 жилийн доторхи дараалсан 5 жилийн хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын тодорхойлолтыг үндэслэнэ.   

                Санамж2: Тэтгэвэр авагч тэтгэвэр тогтоолгосны дараа нэгээс дээш жил  иргэний байгууллагад ажиллан  шимтгэл төлсөн  бол уг  хугацааг энгийн байгууллагад шимтгэл төлсөн  хугацаанд, харин цэргийн байгууллагад ажилласан бол  цэргийн алба хаасан  хугацаанд тус тус оруулан тооцно.  

            Санамж3: Цэргийн алба хаасны бүрэн болон хувь тэнцүүлсэн тэтгэвэр буцаан  тогтоохдоо тухайн иргэнээр өргөдөл бичүүлэн авч тэтгэврийн хувийн хэрэгт хадгална.  

 

            3.”Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн 6 дугаар зүйлийн 6.4-т “Цэргийн албан хаагчийн иргэний байгууллагад ажилласан нэг жилийг 6 сар цэргийн байгууллагад ажиллан шимтгэл төлсөн хугацаанд оруулан тооцож Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заасны дагуу тухайн иргэнд өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгож болно” гэж заасныг хэрхэн хэрэгжүүлэх:  

 

            Тайлбар4: Энэхүү хуулийн заалтыг хэрэгжүүлэхдээ цэргийн албан хаагчийн иргэний байгууллагад ажилласан нэг жилийг 6 сар  цэргийн байгууллагад ажилласан хугацаанд оруулан тооцож болох бөгөөд уг цэргийн алба хаасан нэг жилийг  “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийн 6 дугаар зүйлийн 6.3-т заасны дагуу  1 жил 6 сар иргэний байгууллагад шимтгэл төлснөөр шилжүүлэн тооцож, “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн холбогдох болзол, нөхцөлийг хангасан тохиолдолд өндөр насны тэтгэвэр тогтоож болно.

               

            4.Цэргийн алба хаасны тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн тогтоолгосон  тэтгэвэр авагч нь  10-аас дээш жил энгийн байгууллагад шимтгэл төлж ажилласан бол тэтгэвэр тогтоолгох насны болзол хангасан  тохиолдолд түүнд өндөр насны хувь тэнцүүлсэн болон цэргийн алба хаасны хувь тэнцүүлсэн хоёр тэтгэврийг  тогтоон олгож болох эсэх:

 

            Тайлбар5: Болно. Цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш энгийн байгууллагад шимтгэл төлж 10-аас дээш ажилласан мөн  цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгохоос өмнө энгийн байгууллагад мөн хугацаа /10 жил/-наас дээш жил  ажиллаж  “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-д заасан шимтгэл төлж ажиллавал зохих  хугацаа, насны болзлыг хангаж  байвал түүнд цэргийн алба хаасны тэтгэврийн зэрэгцээгээр  өндөр насны тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн тогтоон олгож  болно.  

Энэ тохиолдолд цэргийн алба хаасны тэтгэврийн хэмжээ нь шимтгэл төлж ажилласан хугацааны 1.5 хувийн нэмэгдлийн дүнгээр хасагдаж тогтоогдоно.

 

            5.Цэргийн байгууллагад цэргийн албан хаагчаар ажиллаж байгаад чөлөөлөгдөж, энгийн байгууллагад шимтгэл төлж ажилласан иргэн нь ердийн өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвар алдах, нас барах тохиолдолд хөдөлмөрийн чадвар алдсаны болон тэжээгчээ алдсаны тэтгэврийг тогтооход уг иргэний 1995 оноос хойш цэргийн байгууллагад ажилласан хугацааны шимтгэлийг хэрхэн төлүүлэх:

 

Тайлбар6: “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн 6 дугаар зүйлд зааснаар өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох  иргэдийн 1995 оноос хойш цэргийн албан хаагчаар ажиллаж байсан хугацааны тэтгэврийн болон тэтгэмжийн даатгалын  шимтгэлийг улсын төсвөөс нийгмийн даатгалын санд шилжүүлж байхаар тогтоосон тул цэргийн албанаас чөлөөлөгдсөн иргэдийн  тахир дутуугийн болон тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр тогтооход цэргийн байгууллагад ажилласан хугацааны  шимтгэлийг улсын төсөв хариуцах хууль, эрх зүйн зохицуулалт байхгүй болно.

 

            6.Иргэний 1995 оноос хойш цэргийн алба хаасан хугацаанд ногдох тэтгэврийн болон тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг санд нэг удаа төлүүлсний дараа уг иргэн нь шимтгэл төлөгдсөн онуудын цалингаар буюу цэргийн алба хааж байсан 5 жилийн цалингийн дунджаар өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгож болох эсэх:

 

Тайлбар7: Тухайн иргэний тэтгэвэр тогтоолгохоор сонгосон  5 жилийн цалин, хөдөлмөрийн хөлс, орлого нь “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн 22 дугаар зүйлд заасан шимтгэл төлсөн сүүлийн 20 жил дотор багтаж байгаа бол уг 5 жилийн цалин, хөдөлмөрийн хөлс, орлогын дунджаас өндөр насны тэтгэвэр тогтоож болно.

 

            7.Цэргийн алба хаасны тэтгэвэр авагч нь 60 /55/ насанд хүрээд “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-д заасны дагуу өндөр насны тэтгэвэр болгон өөрчлөн тогтоолгох тохиолдолд цэргийн тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш шимтгэл төлж ажилласан дараалсан 5 жилийн цалингийн дунджаар тэтгэвэр тогтоолгож болох эсэх:

 

Тайлбар8: “Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн дагуу тогтоосон цэргийн тэтгэврийн харилцаа нь өөрчлөгдөж, түүнд “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хууль”-д заасан болзол, журмын дагуу шинээр өндөр насны тэтгэвэр тогтоох үндэслэл бий болж байгаа тул  тухайн иргэний өндөр насны тэтгэврийг цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш шимтгэл төлсөн дараалсан 5 жилийн хөдөлмөрийн хөлс, орлогын дунджаас тогтоож болно.

 

            8.Иргэний 1995 оноос хойш цэргийн алба хаасан хугацаанд ногдох тэтгэврийн болон тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлтэй тэнцэх хэмжээний хөрөнгийг зохих байгууллагаас нийгмийн даатгалын санд шилжүүлсний дараа тухайн иргэнд өндөр насны тэтгэвэр тогтоох, эсвэл өргөдлийг нийгмийн даатгалын хэлтэс /байцаагч/ хүлээн авсан өдрөөс тогтоох эсэх:

 

Тайлбар9: Нийгмийн даатгалын хэлтэс /байцаагч/ нь тухайн иргэний тэтгэвэр тогтоолгох тухай өргөдөл, баримт материалыг 1995 оноос хойш цэргийн алба хаасан хугацаанд ногдох шимтгэлийг шилжүүлэх тухай хүсэлт, тооцоо, баримттай хамт хүлээн авсны дараа  шимтгэл төлүүлэх  асуудлыг нэхэмжилсэн бол уг шимтгэл хэдэн сарын дараа санд төлөгдсөнийг харгалзахгүйгээр түүний тэтгэврийг өргөдөл, тэтгэвэр тогтоох материалыг анх шалгаж хүлээн авсан өдрөөс эхлэн тогтооно.

Харин нийгмийн даатгалын хэлтэс нь тухайн иргэний 1995 оноос хойш цэргийн алба хаасан хугацаанд ногдох шимтгэлийг шилжүүлэн авах тухай хүсэлт, баримтыг хүлээн авч холбогдох газарт нэхэмжлэл, баримтыг хүргүүлсний дараа түүний өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох тухай өргөдөл, баримтыг хүлээн авсан бол тэтгэврийг баримт материал хүлээн авсан өдрөөс эхлэн тогтооно.

 

            9.Цэргийн алба хаасан хугацааны шимтгэл ногдуулах тухайн үеийн хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ гэдгийг хэрхэн ойлгох талаар:

 

Тайлбар10: Монгол улсын Засгийн газрын 2011 оны 9 дүгээр тогтоолын 3 дугаар хавсралтын 3.1-д “...иргэний тэтгэврийн болон тэтгэмжийн шимтгэлийг тухайн үеийн хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 15 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасны дагуу ажил олгогчийн төлбөл зохих хувь хэмжээгээр  тооцон улсын төсвөөс нийгмийн даатгалын сангийн дансанд шилжүүлнэ“ гэж заасан. Тухайн үеийн хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ гэдгийг цэргийн албан хаагч, цэргийн алба хаасны тэтгэвэр авагч шимтгэлээ төлүүлэхээр хүсэлт гаргасан үед  хүчин төгөлдөр  мөрдөж байгаа хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг гэж ойлгоно. Тухайлбал, 2000-2003 онд цэргийн байгууллагад ажиллаж байсан хугацааны шимтгэлээ төлүүлэхээр 2012 оны 2 дугаар сард хүсэлтээ гаргасан бол тухайн үед мөрдөж байгаа хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ буюу 140400  төгрөгөөс  тооцож ногдох шимтгэл (140400*7,5%* 72 сар) улсын төсвөөс нэхэмжилнэ. 

Цэргийн алба хаасан 1 жилийг 1 жил 6 сар иргэний байгууллагад ажиллан шимтгэл төлсөн хугацаанд оруулан тооцох учир 1 жил 6 сарын шимтгэлийг тооцон нэхэмжилнэ.

 

            10.Цэргийн албан хаагч нь нэг сараас дээш хугацаагаар хөдөлмөрийн чадвараа түр хугацаагаар алдаж эмнэлгийн хуудсаар тэтгэмж авсан тохиолдолд тухайн албан хаагчийн цалингийн бүрэлдэхүүнд эмнэлгийн хуудсаар бодож олгосон тэтгэмжийн мөнгө орох эсэх, мөн тэтгэмж авсан хугацаанд түүний эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг ямар орлогоос хэдэн хувиар тооцож төлүүлэх талаар:

 

Тайлбар11:Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн 7 дугаар зүйлийн 7.1-т зааснаар цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийг тогтооход баримтлах орлогын бүрэлдэхүүнийг тодорхойлно. Иймээс нэг сараас дээш хөдөлмөрийн чадвараа түр хугацаагаар алдаж эмнэлгийн хуудсаар авсан тэтгэмж нь тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоох орлогын бүрэлдхүүнд хамаарахгүй. Иймээс 1 сараас дээш хугацаагаар хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсан цэргийн албан хаагчийн эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс ажил олгогчийн төлөх буюу 2.0 хувиар тооцож цэргийн анги, байгууллага нь эрүүл мэндийн даатгалын санд  төлнө.

 

            11.Цэргийн албан хаагч эхэд жирэмсний, амаржсаны тэтгэмжийг 4 сарын хугацаанд олгосон тохиолдолд уг хугацааны эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг ямар орлогоос, хэдэн хувиар тооцож төлүүлэх вэ? Энэ жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмжийн мөнгө нь тухайн цэргийн албан хаагч эхийн сарын цалингийн бүрэлдэхүүнд орох эсэх:

 

Тайлбар12: Энэ тохиолдолд цэргийн албан хаагч эхэд олгосон жирэмсний, амаржсаны тэтгэмжид эрүүл мэндийн шимтгэл ногдуулахгүй. Иймээс жирэмсний, амаржсаны тэтгэмж авсан хугацаа нь алба хаасан болон шимтгэл төлсөн хугацаанд орж тооцогдоно. Тэтгэмж авсан хугацааны эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг тухайн үед мөрдөж байгаа хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс ажил олгогчийн төлөх буюу 2.0 хувиар тооцож цэргийн анги, байгууллага нь эрүүл мэндийн даатгалын санд  төлнө.

 

            12.Даатгуулагчийн төмөр замын цэрэгжүүлсэн хамгаалалтын албанд ажилласан хугацаанд 1995 оноос өмнө, хойно цэргийн байгууллагад алба хаасан болон хугацаат цэргийн алба хаасан хугацааг оруулан тооцож, нас харгалзахгүйгээр өндөр насны тэтгэвэр тогтоож болох эсэх

 

Тайлбар13: Болохгүй. Төмөр замын цэрэгжүүлсэн албанд ажилласан хугацааг цэргийн алба хаасан жилд оруулж тооцох талаар хууль эрх зүйн зохицуулалт байхгүй.

 

            13.Цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгоход зарим цэргийн албан хаагчийн алба хаасан хугацааг хуулийн дагуу нэг жилийг 1 жилээс илүү нэмэгдүүлэн тооцох тохиолдол гардаг. Цэргийн албан хаагчийн алба хаасан хугацааг тухайн цэргийн анги байгууллага, нийгмийн даатгалын байцаагчийн аль нь нэмэгдүүлэн тооцох талаар:

 

Тайлбар14: Цэргийн анги байгууллага нь цэргийн албан хаагчийн цэргийн алба хаасан болон нэмэгдүүлэх хугацааг тооцон баталгаажуулж өгнө.

Нийгмийн даатгалын байгууллага нь цэргийн албан хаагчийн цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгох нийт хугацааг зөвхөн хөдөлмөрийн дэвтэр, тушаал, шийдвэр, архивын лавлагааг тус тус үндэслэн тооцно.

 

            14. 1995 оноос өмнө хугацаат цэргийн албыг 3 жил байлдагч, түрүүчээр хаасан иргэн өөр байгууллагад шимтгэл төлж ажиллаагүй, Эмнэлэг хөдөлмөрийн магадлах комиссын шийдвэрээр хөдөлмөрийн чадвараа алдсан бол аль хуулиар тахир дутуугийн тэтгэвэр тогтоох эсэх:

Тайлбар15: 1995 оноос өмнө цэргийн албыг 3 жил хааснаас өөр шимтгэл төлсөн хугацаагүй иргэний хувьд  зөвхөн хугацаат цэргийн алба хаасан уг хугацааг Иргэний цэргийн үүргийн болон цэргийн албан хаагчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.3, 14.4-т заасны дагуу тооцоход нийтдээ 3 жил хүрч байвал түүнд  “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль”-ийн 7 дугаар зүйлийн 7.2-т заасны дагуу тахир дутуугийн тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн  тогтоож болно.

 

            15. 1995 оноос өмнө хугацаат цэргийн албыг байлдагч түрүүчээр хаасан бол 1 жилийг нь 1 жил 6 сараар нэмэгдүүлэн тооцох:

 

            Тайлбар16:Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль” хэрэгжиж эхэлснээс буюу 2010 оны 09 дүгээр сарын 16-ны өдрөөс хойш  шинээр өндөр насны тэтгэврээ тогтоолгох иргэний хувьд л түүний  хугацаат цэргийн алба хаасан 1 жилийг 1 жил 6 сараар иргэний байгууллагад ажилласнаар шилжүүлэн тооцно. Хэрвээ тухайн иргэний хугацаат цэргийн алба хаасан хугацаа нь 1 жил хүрэхгүй байвал түүний уг хугацааг Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийн 6 дугаар зүйлийн 6.3 дахь заалтын дагуу  нэмэгдүүлэхгүй.Тухайлбал иргэн “А” нь 2010 оны 11 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс цэргийн албанд татагдаад  2011 оны 9 дүгээр сарын 20-ны өдөр халагдсан гэвэл  хугацаат цэргийн алба хаасан хугацаа нь нэг жил хүрэхгүй 10 сар болж байгаа тул  түүний уг хугацааг дээрх хуульд зааснаар нэмэгдүүлэхгүй гэж ойлгоно.

 

            16.Цэргийн алба хаасан хугацаанд хуульд заасны дагуу 1 жилийг 1 жил 2 сар, 3 сараар тооцож нэмэгдүүлдэг хугацаануудыг оруулан тооцсон тохиолдолд нэмэгдэлтэй жилээр нь 1 жил 6 сараар тооцож нэмэгдүүлэх эсэх:

 

           Тайлбар17: Монгол улсын “Иргэний цэргийн үүргийн болон цэргийн албан хаагчийн эрх зүйн         байдлын тухай”, “Галын аюулгүй байдлын тухай”, “Цагдаагийн байгууллагын тухай”, “Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай”, “Дотоодын цэргийн тухай” зэрэг хуульд заасан нэмэгдэлтэй жилийг 1 жил 6 сараар  иргэний байгууллагад шимтгэл төлснөөр тооцно.

 

            17. Дипломат албаны тухай хуульд зааснаар цаг уурын хүнд нөхцөлтэй улсад ажилласан 1 жилийг 1 жил 6 сараар тооцно заалтыг хэрэгжүүлэхдээ нэмэгдэл 6 сарын шимтгэлийг төлүүлэх эсэх:

 

            Тайлбар18: Цэргийн албан хаагчдын хувьд цаг уурын хүнд нөхцөл бүхий улсад алба хаасан хугацааг цэргийн жинхэнэ алба хаасан хугацаанд оруулан тооцох бөгөөд 1 жилийг 1 жил 6 сараар нэмэгдүүлэн тооцно. Хэрвээ цэргийн алба хаасан дээрх хугацааг иргэний байгууллагад ажилласнаар шилжүүлэн тооцуулах хүсэлт гаргасан үед 1 жил 6 сарын шимтгэлийг улсын төсвөөс нийгмийн даатгалын санд төлөх асуудлыг холбогдох байгууллагад тавьж шийдвэрлүүлнэ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X